Макс Планк институтының астрономдары J0148-4214 галактикасында үш аса массивті қара құрдым жүйесін алғаш рет анықтады
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Макс Планк атындағы Жерден тыс физика институты жетекшілік еткен халықаралық астрономдар тобы Жерден 12,5 млрд жарық жылынан астам қашықтықтағы J0148-4214 галактикасында белсенді аккрециясы бар үш аса массивті қара құрдымды анықтады. Astronomy & Astrophysics журналында жарияланған ашылу алыс Ғаламда бір галактикада үш белсенді қара құрдымның алғашқы дәлелі болды. Орталықтағы екі қара құрдымның проекциялық қашықтығы 620 жарық жылы, ал үшіншісі орталықтан шамамен 5 500 жарық жылы қашықтықта орналасқан.
Үштік қара құрдым жүйесі
Жүйе J0148-4214 галактикасында, қызыл ығысуы z=5,02 деңгейінде орналасқан; бұл оның жарығы 12,5 млрд жыл бойы сапар шеккенін және галактиканы Үлкен жарылыстан кейін шамамен 1,2 млрд жыл өткен күйінде көрсететінін білдіреді. Екі қара құрдым галактиканың орталығында орналасқан және проекцияда бар болғаны 620 жарық жылы қашықтықпен бөлінген. Үшіншісі сыртқы аймақта, орталықтан шамамен 5 500 жарық жылы қашықтықта тұр. Макс Планк атындағы Жерден тыс физика институтынан Ханна Ублер жетекшілік еткен топ нәтижені Astronomy & Astrophysics журналында жариялады.
Қара құрдымдарды анықтау әдісі
Зерттеушілер қара құрдымдарды сутегі атомдарының қара құрдымдардың гравитациялық потенциалында жоғары жылдамдықпен қозғалуынан туындайтын спектрлік белгілері арқылы анықтады. Орталық спектр күрделі құрылым көрсетті, оны ең жақсы түрде бір-біріне жақын орналасқан екі қара құрдымның болуымен түсіндіруге болады. Топ бүкіл галактика бойынша эмиссиялық сызықтардың кеңістіктік ығысуларын дәл өлшеу үшін спектроастрометрияны қолданды; бұл қара құрдымдарды жеке нүктелік көздер ретінде ажыратпай-ақ олардың орнын анықтауға мүмкіндік берді. Осы әдіс сыртқы аймақтағы үшінші қара құрдымды да анықтады.
Массалар мен аккреция
Талдау қара құрдымдардың массаларын шамамен 80 млн, 0,6 млн және 2 млн Күн массасы деп бағалайды. Ең массивті қара құрдым 0,6 млн Күн массасы бар көрші қара құрдымға қарағанда баяу аккрецияланады; ал көршісі затты белсенді жұтып, тіпті Эддингтон шегінен асып түседі. Топтың пікірінше, бұл ерте Ғаламдағы процестер массивті қара құрдымдарды тиімді түрде жақындатып, болашақ гравитациялық-толқын обсерваториялары тіркейді деп күтілетін қосылулар үшін жағдай жасағанын көрсетеді. Болашақ гравитациялық-толқын обсерваториялары мұндай үштік жүйелердің бақыланатын уақыт ауқымында қосылатынын тексереді деп күтілуде.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы