Астрономдар ерте Әлемде үш аса массивті қара құрдым бар галактиканы анықтады
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Астрономдар ерте Әлемде үш белсенді аса массивті қара құрдым бар галактиканы анықтады, олардың екеуі соқтығысу алдында тұр. Astronomy & Astrophysics журналында жарияланған бұл жаңалық «Джеймс Уэбб» ғарыш телескопы арқылы жасалды және мұндай қара құрдымдардың өсуі туралы қолданыстағы теорияларға күмән келтіреді.
Негізгі фактілер
- Галактиканың жарығы одан Үлкен жарылыстан кейін небәрі бір миллиард жыл өткенде шықты.
- Үш қара құрдымның массасы 600 мыңнан 80 миллион күн массасына дейін өзгереді.
- Қара құрдымдардың екеуі гравитация әсерінен жақындап, ғарыштық қосылу алдында тұр; үшіншісі кейін қосылуы мүмкін немесе жүйеден лақтырылған болуы мүмкін.
- Жаңалық «Джеймс Уэбб» ғарыш телескопының жақын инфрақызыл диапазондағы спектрографы арқылы жасалды; ол секундына мың километр жылдамдықпен қозғалатын газ тәрізді сутекті тіркеді.
Үш қара құрдым жүйесі
Галактикада зерттеушілер бастапқыда табуды үміттенген екі емес, үш белсенді аса массивті қара құрдым бар. Бұл жүйенің жарығы галактикадан Үлкен жарылыстан кейін небәрі бір миллиард жыл өткенде шықты. Бір-біріне ең жақын екі қара құрдым тартылып, ғарыштық соқтығысу мен қосылу алдында тұр. Ең кіші қара құрдымның массасы 600 мың күн массасын, ал ең үлкені 80 миллион күн массасын құрайды. Үшінші қара құрдым қосылуға қатысуы мүмкін немесе бұрынғы соқтығысу нәтижесінде жүйеден лақтырылған болуы мүмкін.
«Джеймс Уэбб» телескопының рөлі
«Джеймс Уэбб» телескопының жақын инфрақызыл диапазондағы спектрографы жарықты жеке толқын ұзындықтарына бөліп, секундына мың километр жылдамдықпен қозғалатын газ тәрізді сутекті анықтады. Техас университетінен Стивен Финкельштейн «Хаббл» телескопы бұл галактиканы бірнеше пиксель өлшеміндегі бұлыңғыр дақ ретінде көрер еді деп мәлімдеді. Финкельштейн газды соншалықты күшті үдететін жалғыз күш — өсіп келе жатқан аса массивті қара құрдымның гравитациясы екенін қосты. Зерттеу Astronomy & Astrophysics журналында жарияланды.
Теориялық модельдерді қайта қарау
Макс Планк атындағы Жерден тыс физика институтынан Ханна Ублер басқарған топ мұндай қашықтықтағы үштік жүйелер бұрын ешқашан байқалмағанын мәлімдеді. Жарық галактикадан Әлемнің жасы шамамен бір миллиард жыл болғанда шықты, ал бұл дәуірде қара құрдымдар мұндай өлшемге дейін өсіп үлгеруі тиіс емес еді. Макс Планк институтынан Джованни Маццолари бұл алып нысандардың соншалықты тез қалай пайда болғаны туралы теориялар қазір қайта қаралып жатқанын атап өтті. Ублер бұрын ғалымдар аса массивті қара құрдымдар ерте Әлемде өсе бастағанын тек болжағанын, ал қазір бұл процесті нақты уақытта бақылап отырғанын қосты.
1 дереккөз
Астрономдар ерте Әлемде үш аса массивті қара құрдым бар галактиканы анықтады
