БҰҰ 81-ші Бас ассамблеяда қаржыландыру мен өзектілік дағдарысына тап болды

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Біріккен Ұлттар Ұйымы қаржыландыру, өзектілік және Қауіпсіздік Кеңесіндегі тығырыққа тірелген экзистенциалды дағдарысты бастан кешіруде, ал әлем көшбасшылары Нью-Йоркте 81-ші Бас ассамблеяға жиналуда. АҚШ пен Ресей сияқты ірі державалар Қауіпсіздік Кеңесін өз еркіне бағындыра алады, ал мүше мемлекеттер жаңа есеп беру тетіктері мен жаңа бас хатшы іздеуде.
Негізгі фактілер
- БҰҰ өз сарапшылары Газадағы геноцид деп атаған әрекетті тоқтата алмады деп айыпталуда.
- БҰҰ деректері бойынша, 2026 жылдың алғашқы сегіз айында Украинадағы соғыста 2025 жылдың барлық кезеңінен көп бейбіт тұрғын қаза тапты.
- Ресей Қауіпсіздік Кеңесінің резолюцияларына бірнеше рет вето қойды, бірақ Украина президенті Владимир Зеленский сәрсенбіде ассамблея алдында бесінші рет сөз сөйледі.
- Халықаралық дағдарыс тобының БҰҰ бөлімінің басшысы Дэниел Форти көшбасшылардың басым көпшілігі БҰҰ-ның жаһандық диалог алаңы ретіндегі маңыздылығын мойындайтынын айтты.
Қауіпсіздік Кеңесіндегі тығырық
БҰҰ Иран қатысқан ірі соғыстардан бастап Судан мен Мьянмадағы жиі назардан тыс қалатын апаттарға дейінгі көптеген қақтығыстармен күресуге тырысуда. Ресей Қауіпсіздік Кеңесінің резолюцияларына бірнеше рет вето қойды, бірақ Украина президенті Владимир Зеленский Бас ассамблея алдында сөз сөйлеп, мүше мемлекеттерді Мәскеуді тоқтатуға көмектесуге шақыруды жалғастырды. Сәрсенбіде Зеленский Ресейдің Украинаға толық ауқымды басып кіруінен бері ассамблея алдында бесінші рет сөз сөйлеп, көшбасшыларды Мәскеуді жазалауға бағытталған экономикалық шараларды ветоға қарамастан одан әрі күшейтуге шақырды. Израильдің Газаға қарсы соғысында БҰҰ Израильдің әрекеттерін геноцид деп атады, бірақ нақты әрекет қабілетін көрсете алмады. Қауіпсіздік Кеңесінің резолюциялары бірнеше рет ветомен бұғатталды, ал БҰҰ-ның гуманитарлық агенттіктері Израиль тарапынан ешқандай есеп берусіз шабуылдарға ұшырады.
Реформаға шақырулар
Мүше мемлекеттер осы алаңда есеп беруді қамтамасыз ететін жаңа тетіктерді және олардың алаңдаушылықтарын жеткізетін жаңа бас хатшыны іздеуде. Халықаралық дағдарыс тобының БҰҰ бөлімінің басшысы Дэниел Форти шағын мемлекеттерден, орта державалардан және тіпті кейбір ірі державалардан келген көшбасшылардың басым көпшілігі БҰҰ-ның жаһандық диалог алаңы ретіндегі маңыздылығын мойындайтынын айтты. Эразм университетінің жаһандық басқару және әл-ауқат кафедрасының профессоры және меңгерушісі Аланна О'Мэлли вето мәселесі БҰҰ-ны Украинадан Газаға, Судан мен Иранға дейін салдандыратынын айтты.