Арктика мұзының еру маусымы 1979 жылдан бері 40 күнге ұзарды, бірақ 2010 жылдан кейін тұрақтанды

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Арктика теңіз мұзының еру маусымы қазір 1979 жылмен салыстырғанда шамамен 40 күнге ұзақ, бірақ негізгі өсім 2010 жылға дейінгі кезеңге тиесілі. Содан бері орташа ұзақтық салыстырмалы түрде тұрақты болып қалды, дегенмен жылдан жылға өзгергіштік жоғары деңгейде сақталуда.
Негізгі фактілер
- Арктика теңіз мұзының еру маусымы қазір 1979 жылмен салыстырғанда шамамен 40 күнге ұзақ.
- Негізгі ұзару 2010 жылға дейін орын алды, содан бері орташа ұзақтық салыстырмалы түрде аз өзгерді.
- Еру маусымының ұзаруы негізінен көктемгі ерудің ертерек басталуынан емес, күзгі қатудың кешірек болуынан туындады.
- Талдау 1979 жылдан 2023 жылға дейінгі спутниктік бақылауларды қамтыды.
- 2000-жылдардағы мұздың қарқынды жоғалуы кезеңінде Арктиканың кейбір аймақтарында еру маусымы жылына 5 күнге дейін ұзарды.
Еру маусымының үрдістері
NASA басқарған зерттеу 1979 жылдан 2023 жылға дейінгі спутниктік бақылауларды талдап, әр көктемде ерудің қашан басталғанын және күзде теңіз мұзының қайта қата бастағанын қадағалады. Зерттеушілер Арктика теңіз мұзының еру маусымы қазір 1979 жылмен салыстырғанда шамамен 40 күнге ұзақ екенін анықтады. Бұл өсімнің басым бөлігі 2010 жылға дейін орын алды, содан бері еру маусымының орташа ұзақтығы айтарлықтай тұрақты болып қалды. Еру маусымының ұзаруы негізінен көктемгі ерудің ертерек басталуына емес, күзгі қатудың кешірек болуына байланысты болды.
Энергия балансы және мұз өзгерістері
2000-жылдардағы теңіз мұзының қарқынды жоғалуы кезінде мұз жамылғысының азаюы ашық қара мұхит суының көбірек қалуына әкелді, ол күн энергиясын көбірек сіңіріп, күзгі қатудың кешігуіне ықпал етті. Кейбір аймақтарда еру маусымы осы онжылдықта жылына 5 күнге дейін ұзарды. Бүгінде қалған теңіз мұзының көпшілігі Солтүстік Мұзды мұхитта бұрын әлдеқайда кең таралған көпжылдық мұзға қарағанда жас әрі жұқа. Жұқа мұзды бұзу оңайырақ болғандықтан, қалған жамылғы енді бұлттылықтың, дауылдардың және желдердің қысқа мерзімді өзгерістеріне сезімтал.
2010 жылдан кейінгі бұлттылықтың әсері
2010 жылдан бастап бұлттылық сипатындағы өзгерістер Солтүстік Мұзды мұхиттың кейбір аудандарына жететін күн сәулесінің мөлшерін азайтты. Зерттеудің бірлескен авторы және NASA Годдард ғарыштық ұшу орталығының мұз жөніндегі маманы Линетт Буасверт жұқа мұз бен оның аз мөлшері әлдеқайда үлкен өзгергіштікке әкелетінін атап өтті. 2000-жылдары жеделдеген теңіз мұзының қалыңдығы мен ауданының орташа қысқаруы қазіргі уақытта тоқтаған сияқты.