Ғалымдар Арктика мұздарының қозғалыс аномалияларын мұз қақтығыстарымен түсіндірді

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Калифорния университетінің Риверсайдтағы ғалымдары жүргізген жаңа зерттеу жеке мұз қабаттары арасындағы қақтығыстар Арктика теңіз мұзының қозғалысындағы аномалияларды түсіндіретінін көрсетті, бұл аномалияларды тек жел модельдерімен сипаттау мүмкін болмаған. Physical Review Letters журналында жарияланған модель Фрам бұғазынан алынған деректер негізінде байқалған таралу жылдамдықтарын, жылдамдық диапазондарын және сағаттан күнге дейінгі кезеңдердегі қозғалыс өзгерістерін қайта жаңғыртты. Нәтижелер Арктика жылынған сайын мұз қозғалысының болжамдарын жақсартуға көмектесуі мүмкін.
Негізгі фактілер
- Зерттеу Physical Review Letters журналында жарияланды; оны бұрын Калифорния университетінің Риверсайдтағы, қазір Оңтүстік Калифорния университетіндегі Брайан Шадди, Алекс Грини және Бхаргав Раллабандимен бірге басқарды.
- Арктика теңіз мұзы бірнеше метрден бірнеше километрге дейінгі жеке мұз қабаттарынан тұрады, олар жел мен мұхит ағыстарының әсерінен ығысып, соқтығысады.
- Мұз қабаттарын силостағы дәндер ретінде қарастыратын компьютерлік модель бұрын түсіндірілмеген үш бақылауды сәтті қайта жаңғыртты: таралу жылдамдығын, мұз қабаттарының жылдамдық диапазонын және сағаттан күнге дейінгі кезеңдердегі қозғалыс өзгерістерін.
- Модель Гренландия мен Шпицберген арасындағы өткел — Фрам бұғазынан алынған нақты деректермен тексерілді, бұл өткел арқылы Арктика мұзының үлкен массалары Атлант мұхитына қарай жылжиды.
Қақтығыс механизмі
Жел теңіз мұзының қозғалысының негізгі факторларының бірі болып табылады, алайда бақылаулар мұздың қарапайым жел модельдері болжамайтын жылдамдықтармен қозғалып, таралатынын көптен бері көрсетіп келеді. Жаңа зерттеу көршілес мұз қабаттары арасындағы қайталанатын қақтығыстар энергияны беріп, осы жұмбақ заңдылықтарды түсіндіреді деп болжайды. Калифорния университетінің Риверсайдтағы машина жасау кафедрасының доценті Бхаргав Раллабанди жел астында көптеген мұз қабаттары жиналғанда, олар бір-бірімен соқтығысып, энергияны көршілеріне беретінін және бұл бақылауларды түсіндіру үшін қажетті жалғыз ингредиент екенін айтты. Тығыз мұз алаңдарында жеке мұз қабаттары желдің өзі өзгергеннен әлдеқайда жиі көршілерімен соқтығысады, бұл қақтығыстарды басым факторға айналдырады.
Модельді тексеру
Зерттеушілер қалқымалы мұзды силос арқылы қозғалатын дәндер ретінде қарастыратын компьютерлік модель жасады, бірақ айырмашылығы — бұл дәндер суда қалқып, турбулентті желдермен итеріледі. Симуляция мұхит кедергісін және мұз қабаттары арасындағы қайталанатын қақтығыстарды ескереді. Фрам бұғазынан өлшенген жергілікті жел мен мұз жағдайларын, сондай-ақ нәтижеге аз әсер ететін бір қосымша параметрді пайдалана отырып, модель байқалған таралу жылдамдығын, мұз қабаттарының жылдамдық диапазонын және сағаттан күнге дейінгі кезеңдердегі қозғалыс өзгерістерін қайта жаңғыртты. Фрам бұғазы — Гренландия мен норвегиялық Шпицберген архипелагы арасындағы өткел, ол арқылы Арктика теңіз мұзының үлкен массалары Атлант мұхитына қарай жылжиды.