Жасанды интеллект өсімі аясында Қазақстан энергожүйесі қысқы шыңда жүктемені бастан кешуде
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қысқы шың кезінде Қазақстан энергожүйесінде резерв болмады: 18 желтоқсанда тұтыну 17 724 МВт-қа жетіп, генерация 16 684 МВт болды. Оңтүстік транзит толық дерлік жүктелген — шамамен 2300 МВт, ал деректер орталықтары мен ЖИ жобалары шамамен 1 ГВт қажеттілік мәлімдеді. Мемлекет 2027 жылға қарай тапшылықтан шығуға уәде берді, дегенмен 2030 жылға қарай жүктеме 22,8 ГВт-қа жетуі мүмкін.
Негізгі фактілер
- Қазақстанда электр энергиясын тұтыну бес жылда 9,4%-ға өсіп, 2025 жылы 124,6 млрд кВт·сағ-қа жетті, ал өндіріс 7,6%-ға артып, 123,1 млрд кВт·сағ болды.
- 18 желтоқсан сағат 17:55-те шыңдық тұтыну 17 724 МВт-қа жетті, генерация 16 684 МВт болды, тапшылық импорт есебінен жабылды.
- KEGOC 2030 жылға қарай жүктеме максимумының 22,8 ГВт-қа, 2032 жылға қарай 25,3 ГВт-қа дейін өсетінін болжап отыр, ал 2035 жылға қарай жоспарланған электр станциялары уақтылы іске қосылса, шамамен 6,2 ГВт профицит күтілуде.
- Оңтүстік аймақтың меншікті электр станциялары оның тұтынуының жартысына жуығын жабады, қалғаны Солтүстік – Шығыс – Оңтүстік транзиті арқылы келеді, оның максималды өткізу қабілеті шамамен 2300 МВт және қазір толық дерлік жүктелген.
- 14 тамызда Орталық Азия біріккен энергожүйесіндегі ірі ақау Қырғызстанда басталды, онда Токтоғұл СЭС-інің жалпы қуаты 625 МВт болатын екі гидрогенераторы апатты түрде сөніп, Қазақстан энергожүйесіне қуаттың лақтырылуына және тұтынушылардың бір бөлігінің ажыратылуына әкелді.
Қысқы шыңдағы жүктеме
Соңғы бес жылда Қазақстанда электр энергиясын тұтыну 9,4%-ға өсіп, 2025 жылы 124,6 млрд кВт·сағ-қа жетті, ал өндіріс 7,6%-ға артып, 123,1 млрд кВт·сағ болды. 2026 жылдың сегіз айында тұтыну 83,6 млрд кВт·сағ құрады, бұл өткен жылғыдан 2%-ға артық, ал өндіріс 1,7%-ға өсіп, 82,5 млрд кВт·сағ болды. Соңғы қысқы шың 18 желтоқсан сағат 17:55-те тіркелді, тұтыну 17 724 МВт-қа жетті, генерация 16 684 МВт болды. KEGOC резервтердің болмағанын және тапшылық көршілес энергожүйелерден электр энергиясын импорттау есебінен жабылғанын хабарлады. Жүйелік оператордың болжамы бойынша, 2030 жылға қарай жүктеме максимумы шамамен 22,8 ГВт-қа, 2032 жылға қарай 25,3 ГВт-қа жетеді, ал 2035 жылға қарай жоспарланған электр станциялары уақтылы іске қосылса, шамамен 6,2 ГВт қуат профициті күтіледі.
Оңтүстіктегі тапшылық
Оңтүстік аймақтың меншікті электр станциялары оның тұтынуының жартысына жуығын қамтамасыз етеді, қалған электр энергиясы Солтүстік – Шығыс – Оңтүстік транзиті арқылы келеді. Транзиттің максималды өткізу қабілеті шамамен 2300 МВт құрайды және KEGOC деректері бойынша қазір ол толық дерлік жүктелген. Жүйелік оператор кернеуі 500 кВ болатын жаңа электр беру желілерін салып жатыр. Болашақ деректер орталықтары мен ЖИ жобалары шамамен 1 ГВт қуат қажеттілігін мәлімдеді.
14 тамыздағы апат
14 тамызда Орталық Азия біріккен энергожүйесіндегі ірі ақаудан кейін Қазақстанның бір бөлігі электр қуатынсыз қалды, ақау Қырғызстанда Токтоғұл СЭС-інің жалпы қуаты 625 МВт болатын екі гидрогенераторының апатты түрде сөнуінен басталды. Пайда болған тапшылық Қазақстан энергожүйесі есебінен жабыла бастады, бірақ қуаттың лақтырылуы рұқсат етілген 300 МВт-тан асып кетті. Нәтижесінде Солтүстік – Оңтүстік және Шығыс – Оңтүстік транзиттерінің тұрақтылығы бұзылып, автоматика желілер мен тұтынушылардың бір бөлігін ажыратты. Апаттың себептерін Қазақстан, Қырғызстан, Өзбекстан және Тәжікстан өкілдері қатысатын комиссия тергеп жатыр.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы