Қазақстан энергожүйесінің теңгерімі 2,2 ГВт жаңа қуат пен 1 079 км 500 кВ желіге тәуелді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
2025 жылы Қазақстан 124,6 млрд кВт·сағ электр энергиясын тұтынып, 123,1 млрд кВт·сағ өндірді, тапшылық 1,5 млрд кВт·сағ болды. KEGOC оңтүстікте жалпы ұзындығы 475 км болатын екі 500 кВ желісін және батыста ұзындығы 604,3 км болатын желіні салып жатыр, сондай-ақ 2026–2027 жылдары 2 237 МВт жаңа генерация енгізу жоспарланған. Екі желілік жобаның да аяқталуы 2027 жылға жоспарланған.
Негізгі фактілер
- 2025 жылы Қазақстан 123,1 млрд кВт·сағ өндіріп, 124,6 млрд кВт·сағ тұтынды, тапшылық 1,5 млрд кВт·сағ құрады.
- KEGOC жалпы ұзындығы 475 км болатын «Шу — Жамбыл» және «Жамбыл — Шымкент» 500 кВ желілерін салып жатыр; іске қосылғаннан кейін «Солтүстік — Оңтүстік» транзитінің «Алматы — Жамбыл» қимасындағы өткізу қабілеті 440 МВт-қа артады.
- Батыс Қазақстандағы «Олке — Карабатан» 500 кВ желісінің ұзындығы 604,3 км, өткізу қабілеті 500 МВт.
- 2026–2027 жылдары Қазақстанның оңтүстігінде 2 237 МВт жылу генерациясын іске қосу жоспарланған: Алматыдағы ТЭЦ-2-де 557 МВт, Түркістанда 926 МВт, Алматыдағы ТЭЦ-3-те 544 МВт және Жамбыл ГРЭС-інде 210 МВт.
- Қазақстан электр станцияларының орнатылған қуаты шамамен 26,8 ГВт, бірақ жөндеулер, техникалық шектеулер және ауа райына тәуелді генерация салдарынан нақты қолжетімді қуат төмен.
2025 жылғы электр энергиясы тапшылығы
2025 жылы Қазақстан 123,1 млрд кВт·сағ электр энергиясын өндірді, ал тұтыну 124,6 млрд кВт·сағ-қа жетті. Жылдық тапшылық шамамен 1,5 млрд кВт·сағ құрады. Энергетика сарапшысы Жақып Хайрушев орнатылған қуат шамамен 26,8 ГВт екенін, бірақ жөндеулер мен техникалық шектеулерге байланысты барлық көлем әр сәтте қолжетімді емес екенін хабарлады. Жел және күн станцияларының өндірісі ауа райына тәуелді, бұл номиналды және нақты қолжетімді қуат арасындағы айырмашылықты арттырады. Үкімет 2027 жылдың басына дейін ішкі сұранысты толық қамтуды мақсат етіп отыр.
Оңтүстік пен Батыс желілерін нығайту
Оңтүстік аймақта KEGOC «Шу — Жамбыл» және «Жамбыл — Шымкент» жалпы ұзындығы 475 км болатын екі 500 кВ желісін салып жатыр. Іске қосылғаннан кейін олар «Солтүстік — Оңтүстік» дәлізінің «Алматы — Жамбыл» қимасындағы транзит өткізу қабілетіне 440 МВт қосады. Батыста KEGOC ұзындығы 604,3 км және өткізу қабілеті 500 МВт болатын «Олке — Карабатан» 500 кВ желісін салып жатыр. Батыс желісі Батыс Қазақстан энергожүйесін елдің негізгі желісімен байланыстырады, бұл Атырау және Ақтөбе облыстарындағы электр станцияларының қуатын беруге және Батыстың маневрлік генерациясын теңгерімсіздіктерді өтеу үшін пайдалануға мүмкіндік береді. Екі желілік жобаны 2027 жылы аяқтау жоспарланып отыр.
KEGOC реконструкциясы және жаңа генерация
KEGOC реконструкция бағдарламасының бірінші кезеңі 2023 жылы аяқталды, «Ақтөбе МЭС», «Батыс МЭС» және «Сарбай МЭС» филиалдарында 220–500 кВ желілердің 2 023 км жаңғыртылды. 2031 жылға дейінгі екінші кезең «Алматы МЭС», «Орталық МЭС» және «Оңтүстік МЭС» филиалдарын, оның ішінде Алматы және Түркістан облыстарындағы желілерді қамтиды. 2026–2027 жылдары оңтүстікте 2 237 МВт жылу генерациясын іске қосу жоспарланып отыр: Алматыдағы ТЭЦ-2-де 557 МВт, Түркістанда 926 МВт, Алматыдағы ТЭЦ-3-те 544 МВт және Жамбыл ГРЭС-інде 210 МВт. 2026 жылдың маусымында Қызылордада Aksa Energy Qyzylorda-ның 272 МВт генерациялық қуаты пайдалануға берілді.
3 дереккөз
Қазақстан энергожүйесінің теңгерімі 2,2 ГВт жаңа қуат пен 1 079 км 500 кВ желіге тәуелді
