Сиядағы қорғасын Геркуланум шиыршықтарын оқуға көмектеседі

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
NIST ғалымдары модельдік шиыршықтарды карбонизациялап, рентгендік томография арқылы сиядағы қорғасынның күйген папирусты оқуда контрастты күрт арттыратынын көрсетті. Бұл жаңалық Геркуланум шиыршықтарын оқуды жеделдетуі мүмкін, олардың әзірге бірнеше мәтіні ғана оқылды. Нәтижелер 2026 жылы PLoS ONE журналында жарияланды.
Негізгі фактілер
- 2024 жылы Vesuvius Challenge Геркуланум шиыршығынан алғашқы оқылатын мәтін үшін 700 000 доллар бас жүлде берді.
- PHerc. 1667 2026 жылдың басында толық оқылды; бұл этика мен адамның адамгершілік дамуы туралы философиялық трактат.
- Портативті рентгенфлуоресценттік сканер қай шиыршықтарда қорғасын бар екенін анықтауға мүмкіндік береді, сондықтан олар әрі қарай талдау үшін ең перспективалы болып табылады.
- Зайлер мен авторлардың зерттеуі 2026 жылы PLoS ONE журналында жарияланды, DOI 10.1371/journal.pone.0353485.
Модельдік шиыршықтармен тәжірибелер
Команда модельдік шиыршықтарды жоғары температуралы пеште карбонизациялап, түпнұсқа Геркуланум шиыршықтарын еліктеді. Тең автор, физик Джейк ЛаМанна, Мэрилендтегі NIST Нейтрондық зерттеулер орталығында күйген модельдердің үш өлшемді рентгендік суреттерін жасады. Тең автор Майкл Сайрус Догерти литий-ионды аккумуляторлардың КТ сканерлерін ашу үшін бастапқыда жазылған бағдарламаны модельдік шиыршықтарды цифрлық түрде ашып, мәтінді анықтау үшін бейімдеді. Зайлер алынған суреттерді былай сипаттады: «Әріптер шыршадай жарқырады».
Оқудың маңызы
Зайлер сиядағы қорғасын күшті рентгендік сигнатура беретінін, сондықтан зерттеушілер қорғасыны бар шиыршықтарға басымдық беруі керектігін айтты. Көптеген шиыршықтарды көміртекті қағаздағы көміртекті сияның төмен контрастына байланысты оқу қиын. Команда қорғасынды іздеу оқуды жеделдететініне сенімді; Зайлер тәсілдің жұмыс істейтініне «10-ға 1» бәс тігуді ұсынды. Оксфорд университетінің Бодлиан кітапханасындағы шиыршықтың (PHerc. 172) ішкі бөлігінің алғашқы рентгендік суреті 2025 жылы алынды.