Berkeley SETI тәжірибесі қорғасын сиясы Геркуланумның күйген шиыршықтарын оқуға мүмкіндік беретінін көрсетті

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Berkeley SETI зерттеушілері қорғасын негізіндегі сиямен жазылған папирус шиыршықтарын өртеп, рентгендік томография күйген көне қолжазбалардағы мәтінді анықтай алатынын тексерді. 16 қыркүйекте PLOS ONE журналында жарияланған тәжірибе сиядағы қорғасын айналасындағы күйген папирусқа қарағанда рентген сәулелерін 25 есеге дейін көбірек сіңіретінін, бұл таңбаларды ажыратуға мүмкіндік беретінін көрсетті. Бұл әдіс Геркуланум шиыршықтарын — антикалық дәуірден сақталған жалғыз кітапхананы — ашпай-ақ оқуға көмектесуі мүмкін.
Негізгі фактілер
- Тәжірибе барысында «Жұлдызды соғыстар», Киелі кітап үзінділері және 1960 жылдардағы «Мүмкін еместің шегі» телесериалынан цитата жазылған папирус шиыршықтары өртелді.
- Сиядағы қорғасын айналасындағы күйген папирусқа қарағанда рентген сәулелерін 25 есеге дейін көбірек сіңірді.
- Портативті рентгенофлуоресценттік сканер күйген шиыршықтардағы қорғасын негізіндегі сияны анықтады, бұл алдын ала іріктеу әдісін береді.
- Геркуланум коллекциясы, б.з. 79 жылы Везувий атқылауынан күйіп кеткен, — антикалық дәуірден тұтас сақталған жалғыз кітапхана.
Тәжірибенің қойылуы
Berkeley SETI қызметкері Дуглас Сейлер Мысырдан папирус пен қамыс қаламдар, ал Жапониядан шам күйесінен жасалған дәстүрлі сия сатып алды. Ол жоғары сынып оқушыларын жалдап, папирусқа «Жұлдызды соғыстар», Киелі кітап үзінділерін және 1960 жылдардағы «Мүмкін еместің шегі» ғылыми-фантастикалық телесериалынан цитата жаздырды. Содан кейін Сейлер папирусты орап, контейнерге салып, жоғары температуралы пеште толық күйгенге дейін өртеді. Тәжірибе б.з. 79 жылы Геркуланумда болған апатты еліктеді: Везувийдің жанартау күлі жергілікті кітапханадағы мыңнан астам папирус шиыршығын күйдіріп кеткен еді.
Рентгендік анықтау нәтижелері
16 қыркүйекте PLOS ONE журналында жарияланған мақалада Сейлер мен бірнеше Беркли сарапшысын қоса алғандағы авторлар әдіс өздерінің тәжірибелік шиыршықтарында жұмыс істейтінін хабарлады. Тіпті өте аз мөлшердегі қорғасын рентгендік томографияда, сондай-ақ рентгендік КТ деп аталатын әдісте жазылған таңбаларды ажыратуға мүмкіндік берді. Қорғасын айналасындағы күйген папирусқа қарағанда рентген сәулелерін 25 есеге дейін көбірек сіңірді, соның арқасында мәтін айқын көрінді. Сейлер: «Сиядағы қорғасынмен сіз үлкен, айқын сигнал аласыз, сондықтан шынымен де қорғасыны бар шиыршықтарды іздеу керек», — деді. Зерттеушілер сондай-ақ салыстырмалы түрде арзан портативті рентгенофлуоресценттік сканер күйген шиыршықтағы қорғасын негізіндегі сияны оңай анықтайтынын, бұл көне шиыршықтарды алдын ала іріктеудің қарапайым тәсілін беретінін анықтады.