Зерттеу: 304 млн жыл бұрын мәңгі тоңнан бөлінген метан 7°C жылынуға себеп болған
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Proceedings of the National Academy of Sciences журналында жарияланған зерттеуге сәйкес, 304 миллион жыл бұрын кейінгі палеозой мұз дәуірінде теңіз бетінің температурасы 7°C-тан астам жылынуы еріген мәңгі тоңнан бөлінген метаннан туындаған. Ғалымдар бастапқы шағын жылыну кері байланыс циклын іске қосып, парниктік газдардың орасан көлемін бөлгенін анықтады. Бұл жаңалық қазіргі климат өзгерісіне ұқсас, бірақ бүгінгі жылыну қарқыны әлдеқайда жоғары.
304 млн жыл бұрынғы температура секірісі
Кейінгі палеозой мұз дәуірінде — Жердің екінші ең көне мұз дәуірінде — жаһандық теңіз бетінің температурасы 7°C-тан астам көтерілді. Бұл жылыну шамамен 304 миллион жыл бұрын орын алып, ондаған мың жылға созылды және әр мың жылда шамамен 0,1°C жылдамдықпен жүрді. Салыстыру үшін, соңғы 100 жылда теңіз бетінің температурасы шамамен 1°C-қа өсті. Зерттеуді Нанкин геология және палеонтология институтынан Ле Яо басқарды, халықаралық топқа Цинциннати университетінің профессоры Томас Альгео кірді.
Еріген мәңгі тоңнан бөлінген метан
Вулкандық белсенділік пен Жер орбитасының өзгерістерінен туындаған шағын бастапқы жылыну климатты қайтарымсыз нүктеден өткізіп, еріген мәңгі тоңнан метанның жаппай бөлінуіне әкелді. Нәтижесінде температураның өсуін күшейткен оң кері байланыс пайда болды. PNAS-та жарияланған нәтижелер көрсеткендей, егер мәңгі тоң еруін жалғастырса, осындай механизм қазіргі жылынуды жеделдетуі мүмкін. Альгео бұл оқиғаның мұз дәуірінде болғанын атап өтті, бұл оны Гренландия мен Антарктидада әлі де ірі мұз қалқандары бар қазіргі климат жүйесі үшін бірегей аналог етеді.
Қазіргі жылынумен ұқсастық
Зерттеу атмосферадағы көміртегі деңгейінің тіпті мұз дәуірі жағдайында да күрт климаттық өзгерістер тудыра алатынын көрсетеді. Өткен жылыну адам өлшемі бойынша баяу болса да, авторлар көміртегі шығарындыларының қазіргі жылдамдығы бұрын-соңды болмаған деп ескертеді. Олардың пікірінше, кейінгі палеозой оқиғасы климаттық шектерден өту қаупін суреттейді. «304 миллион жыл бұрынғы жылынудың бірегейлігі — оның мұз дәуірінде болғанында, — деді Альгео. — Дәл осы оны қазіргі климат өзгерісі үшін маңызды аналог етеді». Авторлар климаттың бұзылу сәттерінің болжамдарын нақтылау үшін мәңгі тоңдағы көміртегі динамикасын одан әрі зерттеуге шақырады.
Бұдан әрі
Авторлар мәңгі тоңдағы көміртегі динамикасын зерттеуді жалғастыруға шақырады. Ағымдағы саяси күш-жігер климаттың бұзылу шегіне жету қаупін төмендете ала ма, жоқ па, әлі белгісіз.
1 дереккөз
Зерттеу: 304 млн жыл бұрын мәңгі тоңнан бөлінген метан 7°C жылынуға себеп болған
