PIK ғалымдары: жаһандық жылыну 2015 жылдан бері онжылдықта 0,35°C-қа дейін жеделдеді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Потсдам климаттық зерттеулер институтының (PIK) жаңа зерттеуі жаһандық жылынудың 2015 жылдан бері күрт жеделдегенін, онжылдықта шамамен 0,35°C-қа жеткенін көрсетті. Geophysical Research Letters журналында 1 тамызда жарияланған талдау Эль-Ниньо мен жанартау атқылауларының әсерін алып тастап, бес негізгі температура деректер жиыны бойынша 98%-дан астам сенімділікпен жеделдеуді анықтады. Жылыну қарқыны 1970–2015 жж. аралығындағы онжылдықта 0,2°C-тан төмен орташа көрсеткіштен екі есеге жуық артты.
Жеделдеу сигналы
PIK зерттеуіне сәйкес, жаһандық жылыну жоғары жылдамдыққа көшті: 2015 жылдан 2026 жылға дейін температура онжылдықта шамамен 0,35°C-қа көтерілді. Бұл 1880 жылы аспаптық бақылаулар басталғаннан бергі онжылдықтағы ең жоғары көрсеткіш, ал 1970–2015 жылдары орташа қарқын онжылдықта 0,2°C-тан төмен болды. Жеделдеу шамамен 2013–2015 жылдары байқалып, 98%-дан астам сенімділікпен анықталды, бұл өзгерістің кездейсоқ еместігін растайды. Жетекші автор Штефан Рамсторф түзетілген деректер бес зерттелетін деректер жиынында талдау әдісіне қарамастан жеделдеуді бірдей көрсететінін атап өтті.
Табиғи ауытқуларды сүзгілеу
Зерттеушілер Эль-Ниньо, жанартау атқылаулары және күн белсенділігінің өзгеруі сияқты қысқа мерзімді табиғи факторларды алып тастап, ұзақ мерзімді жылыну сигналын бөліп көрсетті. Эль-Ниньо Тынық мұхитының тропикалық бөлігінен жылу шығару арқылы жаһандық температураны уақытша көтеруі мүмкін, ал жанартау аэрозольдері күн сәулесін шағылыстырып, уақытша салқындатады. NASA, NOAA, HadCRUT, Berkeley Earth және ERA5 деректерінде осы әсерлерді есепке алу негізгі үрдісті айқынырақ көрсетуге мүмкіндік берді. Теңавтор Грант Фостер: «Біз белгілі табиғи әсерлерді сүзгілеп, "шуылды" азайтып, ұзақ мерзімді жылыну сигналын айқынырақ көру үшін осылай жасаймыз», – деп түсіндірді. Зерттеу авторлары жеделдеу парниктік газдар шығарындыларының жалғасуын болжайтын климаттық модельдерге сәйкес келетінін атап өтті, бірақ себептерді дәл анықтау үшін одан әрі талдау қажет екенін айтады.
Бұдан әрі
Жаһандық шығарындылар рекордтық деңгейде қалғандықтан, жаһандық жылыну қарқыны жақын арада баяуламауы мүмкін. Алайда, саяси шаралар мен технологиялық жетістіктер траекторияны өзгерте ала ма деген сұрақ ашық күйінде қалып отыр.
2 дереккөз
PIK ғалымдары: жаһандық жылыну 2015 жылдан бері онжылдықта 0,35°C-қа дейін жеделдеді
