Қазақстан қарыз алушылардың қарыз жүктемесін есептеу тәртібін өзгертті
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қазақстанда қарыз алушының қарыз жүктемесі коэффициентін есептеу тәртібі өзгерді: енді ол несие бергенге дейін, кредиттік желі ашқанға дейін және төлемдердің өсуіне әкелетін шарттар өзгерген кезде есептеледі. Жаңа ережелер тұтынушылық несиелерге және кәсіпкерлік мақсаттарға арналған жеке тұлғалардың несиелеріне қолданылады, алайда бірқатар санаттар максималды коэффициентті сақтаудан босатылды.
Есептеуге қойылатын жаңа талаптар
Қаржы реттеушісі енді тұтынушылық несие бергенге дейін, кредиттік желі ашқанға дейін, қосымша несие бергенге дейін немесе мерзімді төлемдердің өсуіне әкелетін шарттарды өзгерткенге дейін қарыз алушының қарыз жүктемесі коэффициентін есептеуді талап етеді. Бұл ереже, егер қарыз алушы растайтын құжаттарды ұсынбаса, кәсіпкерлік қызметке байланысты мақсаттарға арналған жеке тұлғалардың несиелеріне де қолданылады. Банктер талдау нәтижелерін бағдарламалық қамтамасыз етуде немесе кредиттік досьеде сақтауға міндетті.
Максималды коэффициенттен босатылған несиелер
Максималды коэффициентті сақтау талабы Ұлттық банктің ипотеканы қайта қаржыландыру бағдарламасы, Мемлекеттік білім беру жинақтау жүйесі бойынша несиелерге, сондай-ақ мұрагерлік міндеттемелерге қолданылмайды. Реттеуші 2025 жылдың 1 қаңтарынан 2026 жылдың 31 желтоқсанына дейін берілген, Қазақстанда алғаш рет тіркелетін және кепілге қойылған жаңа автомобильдерді сатып алуға арналған несиелерді де максималды коэффициентті сақтаудан босатты. Тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесі шеңберіндегі несиелер де босатылды.
Автонесиелер бойынша шарттар
Пайдаланылған автомобильдер үшін босату шарты – құнының кемінде 50% бастапқы жарна, ал 3 жасқа дейінгі автомобильдер үшін – кемінде 30%. Тұрғын үй құрылыс жинақ жүйесі бойынша несиелер де босатылды. Банктер, оның ішінде бейрезидент-банктердің филиалдары, кредиттік тәуекелдерді бақылау үшін кредиттік желі ашылған кезде және қосымша несиелер берілген кезде коэффициентті бұрынғыша есептейді.
Бұдан әрі
Жаңа ережелер дереу күшіне енеді, банктер талаптарды орындау үшін ішкі жүйелерін жаңартуы тиіс. Кеңейтілген жеңілдіктердің халықтың жалпы қарыз деңгейіне және Қазақстанның несие нарығының өсуіне қалай әсер ететіні әзірге белгісіз.
1 дереккөз
Қазақстан қарыз алушылардың қарыз жүктемесін есептеу тәртібін өзгертті
