Альфред Вегенер институты: Арктика теңіз түбі мәңгі тоң көміртегінің басым бөлігін сіңіреді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Альфред Вегенер институты мен MARUM зерттеушілері дүйсенбі күні Nature Geoscience журналында Солтүстік Мұзды мұхитқа мәңгі тоңнан бөлінген ежелгі көміртектің басым бөлігі парниктік газдарға айналмай, теңіз шөгінділерінде көмілетінін хабарлады. Олардың деректері бойынша, көміртектің 10%-ы ғана газға айналады. Нәтижелер арктикалық жағалаулардың эрозиясы мен мәңгі тоңның еруі күшейіп, мұхитқа көміртегі ағыны артып жатқан кезде алынды.
Көміртегінің орасан зор қоры
Арктиканың мәңгі тоңында шамамен 1300 гигатонна органикалық көміртегі бар, тағы 400 гигатоннасы мұхит шөгінділері мен өзен атырауларында сақталған. Арктика ғаламдық орташа деңгейден жылдамырақ жылынған сайын, мәңгі тоңның еруі мен жағалау эрозиясы көміртекті өзендер арқылы және жағалау эрозиясымен мұхитқа шығарады. Альфред Вегенер институтынан доктор Мануэль Рубеннің бағалауынша, жыл сайын теңізге 0,02 гигатоннаға дейін көміртегі түседі және бұл көрсеткіш 2100 жылға қарай 70-150 пайызға өсуі мүмкін.
Шөгінді керндерін талдау
Альфред Вегенер институты мен Бремен университетінің MARUM зерттеушілері Канададағы Кикиктарюк (Хершел аралы) жағалауының бірнеше нүктесінен түбі шөгінділерінің керндерін алды. Талдау құрлықтан келген көміртектің басым бөлігі теңіз шөгінділерінде сақталатынын көрсетті. Теңіз микроорганизмдері талғампаз болып шықты — олар мәңгі тоңнан шыққан ежелгі көміртекті емес, балғын теңіз көміртегін тұтынуды жөн көреді, сондықтан бөлінген көміртектің негізгі массасы түбінде көмілген күйде қалады. Дүйсенбі күні Nature Geoscience журналында жарияланған зерттеуге сәйкес, көміртектің тек 10 пайызы ғана парниктік газдарға айналады.
Климат үлгілері үшін маңызы
Алынған деректер көміртегі айналымы үлгілеріндегі басты белгісіздікті шешіп, мұхит түбі мәңгі тоң көміртегінің негізгі сіңіргіші қызметін атқаратынын көрсетеді. Бұрын ғалымдар бөлінген көміртектің қандай үлесі атмосфераға қайтарылатыны және қандай бөлігі көмілетіні туралы деректерге ие болмаған еді. Зерттеу қазіргі жағдайда түбінде көмілу мәңгі тоң еруінің лездік климаттық кері байланысын шектейтінін көрсетеді, алайда бұл шөгінділердің ұзақ мерзімді тұрақтылығы әлі зерттелуде.
Бұдан әрі
Зерттеушілер тобы көміртегінің көмілу заңдылығы аймақтық ауқымда сақталатынын тексеру үшін арктикалық жағалаудың басқа аудандарында керн алуды кеңейтуді жоспарлап отыр. Алайда, ары қарай жылыну кезінде болжанған үдемелі эрозияға теңіз түбінің мәңгі тоң көміртегін сіңіру қабілеті үлгере алатыны белгісіз болып қалуда.
1 дереккөз
Альфред Вегенер институты: Арктика теңіз түбі мәңгі тоң көміртегінің басым бөлігін сіңіреді
