Арал теңізін қалпына келтіру 605 мегатонна CO₂ шығарындысын болдырмауы мүмкін
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Science журналында жарияланған зерттеуге сәйкес, Арал теңізін қалпына келтіру 605 мегатонна CO₂ шығарындысын болдырмауы мүмкін, бұл Испанияның үш жылдық шығарындысына тең. Құрғаған түбі 1960 жылдан бері 748 мегатонна CO₂ бөліп үлгерген. Ғалымдар көміртектік кредиттердің әлеуетін 18 миллиард долларға дейін бағалайды.
Көміртектік шығарындылар
Арал теңізі бір кездері әлемдегі төртінші үлкен көл болатын, бірақ 1960 жылдардан бастап суармалы егіншілік үшін өзендердің бұрылуы салдарынан көлемінің шамамен 90%-ын жоғалтты. Жаңа зерттеуге сәйкес, ашылған шөгінділер атмосфераға 748 мегатонна CO₂ бөлді. Зерттеуді Бланес перспективалық зерттеулер орталығы (CEAB-CSIC) Лейбниц тұщы су экологиясы және балық шаруашылығы институтымен (IGB) бірлесіп жүргізді. Көлдің көміртекті сіңіру функциясының бұзылуы парниктік газдарға елеулі үлес қосып отыр.
Қалпына келтіру әлеуеті
Зерттеушілер құрғаған түбін қайта су басу қосымша 605 мегатонна CO₂ шығарындысын болдырмауы мүмкін деп есептейді. Бұл Испанияның үш жылдық жалпы шығарындысына тең. Сақталған көміртегі ерікті нарықтарда саудаланатын көміртектік кредиттер ретінде 3,6 миллиардтан 18 миллиард долларға дейін табыс әкелуі мүмкін. CEAB-CSIC-тің жетекші авторы Рафаэль Марсе көмілген көміртекті «жасырын қазына» деп атап, ол шығарынды көзінен климаттық шешімге айналуы мүмкін екенін айтты.
Бұдан әрі
Зерттеу нәтижелері болашақ қалпына келтіру жобаларына әсер етуі мүмкін, бірақ қайта су басудың нақты жоспарлары әлі жарияланған жоқ. Су бұруды қажетті деңгейде қысқарту немесе халықаралық қаржыландыру жүзеге аса ма, белгісіз.
1 дереккөз
Арал теңізін қалпына келтіру 605 мегатонна CO₂ шығарындысын болдырмауы мүмкін
