Динозаврларды құртқан астероид сирек CO класындағы метеорит болып шықты
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Зерттеушілер 66 миллион жыл бұрын Жерге құлап, құстардан басқа динозаврларды қоса, түрлердің 75%-ын жойған метеориттің сирек кездесетін Орнанс (CO) класындағы көміртекті хондрит екенін анықтады. Нәтижелер Science Advances журналында жарияланып, жаһандық саз қабатындағы никель изотоптарын талдау арқылы соққының құрамын нақтылайды.
Соққының құрамы
Британдық Колумбия университеті (UBC), Париж, Брюссель және Вена ғалымдары никель изотоптарын жоғары дәлдікпен өлшеу арқылы бор-палеоген кезеңіндегі соққының CO хондриті екенін анықтады. Бұл метеориттер Жерде табылған 5% көміртекті хондриттердің өте аз бөлігін құрайды. Брюссель еркін университетінің докторы Филипп Клейс CO хондриттерінің басқа кластарға қарағанда күкірт, мырыш және су сияқты ұшпа элементтерден әлдеқайда аз екенін атап өтті.
Жойылу механизмі
Ені 10–15 км болатын соққы Жерге 64 000 км/сағ жылдамдықпен соғылып, Мексикадағы Чиксулуб кратерін қалыптастырды. Қазір жойылудың негізгі себебі метеориттегі күкірт емес, атмосфераға шығарылған ұсақ шаң деп саналады. Метеорит соққы кезінде толығымен буланып, жаһандық саз қабатында тек шамалы бөлігін қалдырды.
Анықталмаған шығу тегі
CO хондритінің шығу тегі әлі белгісіз. Ықтимал көздерге Күн жүйесінің сыртқы бөлігі немесе Юпитер маңындағы астероид белдеуі жатады. Клейс мұндай соққының сирек кездесетінін атап өтіп, динозаврларды осындай алыс нысанмен соқтығысқандықтан «бақытсыз» деп атады.
Бұдан әрі
Келесі зерттеулер Күн жүйесінің басқа денелерінің изотоптық белгілерін пайдалана отырып, метеориттің шығу тегін анықтауға бағытталады. Соққы сыртқы астероид белдеуінен келді ме, әлде алысырақ аймақтан ба, белгісіз.
2 дереккөз
Динозаврларды құртқан астероид сирек CO класындағы метеорит болып шықты
