Мұхит қышқылдануы 113 млн жыл бұрын бор планктондарының жаппай жойылуына себепші болған — қазбалар дәлелдейді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Солтүстік-Батыс университетінің ғалымдары Үнді мұхитындағы алып жанартау атқылаулары тудырған мұхит қышқылдануы 113 миллион жыл бұрын теңіз планктондарының ең ірі жойылуына әкелгенін растайтын айғақ тапты. Science журналында жарияланған зерттеу CO₂ деңгейінің артуын мұхит қышқылдануымен тікелей байланыстырады және бұл қазіргі климат өзгерістерін түсіну үшін табиғи эксперимент саналады.
Бор дағдарысы
Апт және Альб ярустарының шекарасында 113 миллион жыл бұрын планктонды фораминиферлердің екінші ірі жойылуы орын алды. Бұл микроскопиялық ағзалар кальций карбонатынан қабыршақтар түзеді және көміртекті байланыстыруда шешуші рөл атқарады. Беткі планктон ұсақталып, жұқа қабыршақтар түзген, бұл қатты күйзелісті көрсетеді.
Жанартаулық триггер
Үнді мұхитының оңтүстігіндегі ірі магмалық провинция — Кергелен үстіртінің атқылауы орасан көлемде CO₂ бөлді. Газ мұхитқа сіңген сайын судың қышқылдығы артып, қабыршақ түзілу қиындады. Бұл Солтүстік-Батыс университетінің ірі магмалық провинциялар атқылауын мұхит қышқылдануымен және 60 миллион жылдан астам уақыт аралығындағы жойылулармен байланыстыратын бесінші зерттеуі.
Изотоптық дәлелдеме
Джонатан Чен және авторлар микроскопиялық қазбалардағы кальций изотоптарын өлшеді. Жойылу кезінде кальций изотоптары қатынасының күрт артуы қабыршақтардың кальцификациясының айтарлықтай баяулағанын көрсетеді. Авторлар мұны мұхит қышқылдануын биокальцификациялық күйзеліспен және жаппай қырылумен байланыстыратын тікелей геохимиялық дәлел деп бағалайды. Болашақ зерттеулер ежелгі қышқылдану эпизодтарынан кейін экожүйелердің қалпына келу жылдамдығын зерттеуі мүмкін.
Бұдан әрі
Алдағы зерттеулерде ежелгі қышқылданудан кейінгі экожүйелердің қалпына келу жылдамдығы зерттелуі ықтимал. Палеонтологиялық жазбада тіркелген заңдылықтардың антропогендік CO₂ шығарындылары жалғасқан қазіргі мұхиттарда қайталануы-қайталанбауы әлі белгісіз.
1 дереккөз
Мұхит қышқылдануы 113 млн жыл бұрын бор планктондарының жаппай жойылуына себепші болған — қазбалар дәлелдейді
