Жыныс хромосомалары қатерлі ісікке, жүрекке және қартаюға гормондарға тәуелсіз әсер етеді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Science журналындағы шолу X және Y хромосомаларының гендері қатерлі ісікке, жүрек-қан тамырлары ауруларына, неврологиялық құлдырауға және қартаюға жыныс гормондарына тәуелсіз тікелей әсер ететінін көрсетеді. Авторлар адамдар, тышқандар және геномдық әдістер бойынша зерттеу деректерін жинақтап, жыныс хромосомаларының ауру қаупі мен терапияға жауаптағы рөлін көрсетті. Жұмыс жыныстар денсаулығындағы айырмашылықтар тек гормондармен түсіндіріледі деген қалыптасқан пікірге күмән келтіреді.
Негізгі фактілер
- Шолу Science журналында жарияланды; оның авторлары — Аризона университетінің онкологиялық орталығынан доктор Дэн Теодореску және Сан-Францискодағы Калифорния университетінен доктор Дена Б. Дубал.
- Адамның белсенді емес X хромосомасындағы гендердің шамамен 15-тен 30 пайызы инактивациядан қашады, ал тышқандарда бұл көрсеткіш шамамен 3–7 пайызды құрайды.
- Ерлердегі Y хромосомасының мозаикалық жоғалуы қатерлі ісікпен, жүрек-қан тамырлары ауруларымен, ауыр инфекциялармен және Альцгеймер ауруымен байланысты.
- Шолуда аталған тышқандарға жүргізілген зерттеулер жасушалары негізінен аналық X хромосомасын пайдаланған жануарларда мидың тезірек қартаюы мен есте сақтау қабілетінің нашарлауы байқалғанын көрсетті.
- Теодорескудің бұрынғы жұмысы Y хромосомасын жоғалтатын ісіктер иммундық жүйеден қаша алатынын, бірақ иммунотерапияға жақсы жауап беретінін көрсетті.
Хромосомалардың ауруларға әсері
Шолу авторлары X және Y хромосомаларының гендері жасушалардың ішінде тікелей, әрі дербес, әрі гормондармен бірлесе әрекет етіп, ауру қаупіне, оның өршуіне және терапияға жауапқа әсер ететінін айтады. Аризона университетінің онкологиялық орталығынан доктор Дэн Теодореску мен Сан-Францискодағы Калифорния университетінен доктор Дена Б. Дубал адамдар, тышқан үлгілері және геномдық әдістер бойынша зерттеу деректерін жинақтады. Теодореску X және Y хромосомалары жасушалардың қартаюын және ағзаны өмір бойы негізгі аурулардан қорғауды анықтайтын генетикалық нұсқауларды алып жүретінін мәлімдеді.
X хромосомасының дозасы және қартаю
Екі X хромосомасы бар адамдарда олардың біреуі дамудың ерте кезеңдерінде X хромосомасының инактивациясы процесінде айтарлықтай дәрежеде өшіріледі, бірақ бұл өшіру толық емес. Адамның белсенді емес X хромосомасындағы гендердің шамамен 15-тен 30 пайызы инактивациядан тұрақты түрде қашады, бұл көрсеткіш генге, жасуша түріне, тінге және жеке ерекшеліктерге байланысты өзгереді. Белсенді емес X хромосомадағы кейбір гендер кейінгі жаста қайта белсендіріліп, XX жасушаларына жекелеген гендердің қосымша көшірмелерін бере алады. Шолуда келтірілген тышқандарға жүргізілген зерттеулер жасушалары негізінен аналық X хромосомасын пайдаланған жануарларда мидың тезірек қартаюы мен есте сақтау қабілетінің нашарлауы байқалғанын көрсетті, бұл X хромосомадағы импринтингтің неврологиялық қартаюға ықтимал әсерін көрсетеді.
Жыныс хромосомаларының жоғалуы және аурулар
Жас ұлғайған сайын кейбір жасушалар X немесе Y хромосомасын жоғалтады. Әйелдерде X хромосомасының жоғалуы лейкемия қаупінің жоғарылауымен байланысты, алайда кеңірек салдарлары әлі аз зерттелген. Ерлерде көбінесе қанда өлшенетін Y хромосомасының мозаикалық жоғалуы қатерлі ісікпен, жүрек-қан тамырлары ауруларымен, ауыр инфекциялармен және Альцгеймер ауруымен байланысты. Зерттеушілер бұл жоғалуды биологиялық қартаюдың ықтимал биомаркері және аурулардың дамуына ықпал ететін ықтимал фактор ретінде қарастырады. Теодорескудің бұрынғы жұмысы Y хромосомасын жоғалтатын ісіктер иммундық жүйеден қаша алатынын, бірақ иммунотерапияға жақсы жауап беретінін көрсетті.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы