ЮНЕП: шіріген тамақ қалдықтары авиациядан 5 есе көп парниктік газ бөледі

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Шіріген тамақ қалдықтары жаһандық парниктік газ шығарындыларының 10%-ына дейін себеп болады, бұл бүкіл авиация секторынан бес есе көп, деп ескертті осы аптада БҰҰ Қоршаған орта бағдарламасы. Агенттік полигондардағы ыдыраған тағам 20 жылдық кезеңде CO2-ден 86 есе көп жылу ұстайтын метанның негізгі көзі екенін мәлімдеді. Ескерту күніне миллиардтан астам тағам порциясы лақтырылатын жағдайда жасалды, оның 60%-ы үй шаруашылықтарына тиесілі.
Негізгі фактілер
- Шіріген тамақ қалдықтары жаһандық парниктік газ шығарындыларының 10%-ына дейін себеп болады, бұл бүкіл авиация секторынан бес есе көп.
- Ыдыраған тағамнан шыққан метан 20 жылдық кезеңде көмірқышқыл газынан 86 есе көп жылу ұстайды.
- Күніне миллиардтан астам тағам порциясы лақтырылады, оның 60%-ы үй шаруашылықтарына тиесілі.
- ФАО бағалауынша, 1,4 миллиард гектар жер, яғни әлемдік ауылшаруашылық алқаптарының 28%-ы ешқашан жемейтін өнімдерді өндіруге пайдаланылады.
- Қатты тұрмыстық қалдықтар полигондары АҚШ-тағы антропогендік метан шығарындыларының үшінші ірі көзі болып табылады.
Метан шығарындылары
Жемейтін тағам сияқты органикалық заттар полигондарда көміліп, оттегісіз қалғанда, олар микроорганизмдермен әрекеттесіп, метан бөледі. Метан қазіргі уақытта жаһандық жылынудың үштен біріне жуығына жауапты және 20 жылдық кезеңде көмірқышқыл газынан 86 есе көп жылу ұстайды. Ыдыраған тағам бүкіл әлемдегі метан шығарындыларының негізгі көздерінің бірі болып табылады. АҚШ-та қатты тұрмыстық қалдықтар полигондары антропогендік метан шығарындыларының үшінші ірі көзі болып табылады.
Тамақ қалдықтарының ауқымы
ЮНЕП есебіне сәйкес, күн сайын миллиардтан астам тағам порциясы лақтырылады. Осы лақтырылған өнімдердің алпыс пайызы үй шаруашылықтарына тиесілі. ФАО бағалауынша, 1,4 миллиард гектар жер, яғни әлемдік ауылшаруашылық алқаптарының шамамен 28%-ы ешқашан жемейтін өнімдерді өндіруге пайдаланылады. Ауыл шаруашылығының кеңеюі ормансызданудың негізгі себептерінің бірі болып қала береді, сондықтан тамақ қалдықтары атмосферадан көмірқышқыл газын сіңіре алмайтын ағаштардың кесілуіне ықпал етеді.
Климаттық шешімдер
Шіріген тамақ қалдықтарынан шыққан метан қысқа өмірлі және атмосферада көмірқышқыл газына қарағанда әлдеқайда жылдам ыдырайды. Бүгінгі таңда метан шығарындыларын азайту онжылдықтар ішінде климаттық пайда әкелуі мүмкін. ЮНЕП өкілі Мартин Краузе тамақ қалдықтары мәселесін шешу қолжетімді ең жылдам және үнемді климаттық шешімдердің бірі болуы мүмкін екенін мәлімдеді.