Қазақстанның мемлекеттік қарызы 38,5 трлн теңгеге жетті, 2025 жылы қызмет көрсету 2,6 трлн теңгеге түсті

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қаржы министрлігінің деректері бойынша, Қазақстанның мемлекеттік қарызы 2026 жылғы 1 шілдеде 38,5 трлн теңгеге жетіп, жыл басынан бері 5,6%-ға өсті. 2025 жылы қарызға қызмет көрсету 2,6 трлн теңгені, яғни күніне шамамен 7,1 млрд теңгені құрады. Деректер 18 қыркүйекте Құрылтай депутаттарына 2027 жылға 4,6 трлн теңге тапшылықты көздейтін бюджет жобасымен бірге ұсынылды.
Негізгі фактілер
- 2026 жылғы 1 шілдедегі мемлекеттік қарыз 38 495,1 млрд теңгені құрап, 1 қаңтардан бері 2 050,9 млрд теңгеге өсті.
- 2025 жылы қарызға қызмет көрсету 2,6 трлн теңгені, орта есеппен күніне 7,1 млрд теңгені құрады.
- 2027-2029 жылдарға арналған бюджет жобасы 2027 жылға 4,6 трлн теңге тапшылықты көздейді.
- Үкіметтің қарызы 36 824,2 млрд теңгені құрайды, ал жергілікті атқарушы органдар сыртқы кредиторларға 1 670,8 млрд теңге қарыз.
- Халық саны 20,59 млн адам болғанда, жан басына шаққандағы мемлекеттік қарыз шамамен 1,87 млн теңгені құрайды.
Қарыз құрылымы
Үкіметтің қарызы 36 824,2 млрд теңгені құрайды, ал жергілікті атқарушы органдардың сыртқы кредиторлар алдындағы міндеттемелері 1 670,8 млрд теңге. Әкімдіктер үкіметке 1 101,4 млрд теңге қарыз, бірақ бұл сома қосарланған есепті болдырмау үшін жалпы мемлекеттік қарызға қосылмайды. Қаржы министрлігі әкімдіктердің қарыздары туралы деректер нақтылануы мүмкін екенін атап өтеді. Үкіметтің ішкі қарызы 2 325,0 млрд теңгеге өсіп, 28 471,9 млрд теңгеге жетті, ал үкіметтің сыртқы қарызы 345,8 млрд теңгеге азайып, 8 352,4 млрд теңгеге түсті.
Кредиторлар
Мемлекеттік қарыздың шамамен 74%-ы ішкі қарыздарға, негізінен Қаржы министрлігінің мемлекеттік бағалы қағаздарына тиесілі. Үкіметтің сыртқы қарызы 8,35 трлн теңгені, яғни жалпы мемлекеттік қарыздың шамамен 22%-ын құрады. Сыртқы қарыздың ең ірі бабы — 4,81 трлн теңгеге еврооблигациялар, одан кейін Халықаралық қайта құру және даму банкіне 1,66 трлн теңге қарыз. Қазақстан Азия даму банкіне 638,3 млрд теңге және Азия инфрақұрылымдық инвестициялар банкіне 367,8 млрд теңге қарыз. 2026 жылғы 26 мамырда Қаржы министрлігі алғаш рет жылдық 1,9%-бен үш жылға 3,4 млрд юаньге панда-облигациялар орналастырды.