Сыртқы қарыздың $182,8 млрд-қа өсуі мемлекеттік заемдармен түсіндіріледі
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
1 сәуірде Қазақстанның сыртқы қарызы жылына 7,5%-ға өсіп, $182,8 млрд-қа жетті, бұл негізінен үкімет пен мемлекеттік мекемелердің міндеттемелері 39%-ға артуынан болды. Жеке сектор міндеттемелері өзгермегенімен, тікелей шетелдік инвестициялар бойынша компания аралық берешек қысқарды. Бұл Орталық Азиядағы ең ірі сыртқы қарызды иеленген Қазақстанның мемлекеттік қарыз алушыларға бетбұрысын көрсетеді — аймақтық көрсеткіштің 62,5%.
Өсу факторлары
1 сәуірге дейінгі 12 айда Қазақстанның сыртқы қарызы $12,8 млрд-қа — $170 млрд-тан $182,8 млрд-қа дейін өсті. Мемлекеттік сыртқы қарыз $14,7 млрд-тан $18,9 млрд-қа, яғни 39%-ға артты, ал тікелей шетелдік инвестициялар бойынша компания аралық берешек $92,5 млрд-тан $87,4 млрд-қа төмендеп, 5,5%-ға қысқарды. Жеке сектордың қарызы іс жүзінде өзгерген жоқ, бұл өсімнің егеменді және мемлекет бақылайтын қарыз алушылар арасында шоғырланғанын көрсетеді.
Құрылымы мен кредиторлары
Ұзақ мерзімді берешек жалпы көлемнің 87,1%-ын құрайды, оның ішінде несиелер мен қарыздар үлесі 69,2%, ал борыштық бағалы қағаздар — 13%. Юрисдикциялар бойынша талаптардың ең жоғары номиналды көлемі Нидерландқа тиесілі — $40,8 млрд, алайда бұл соманың 94%-ы ТШИ шеңберіндегі компания аралық берешектен тұрады, мемлекеттік заемдар емес. Ұлыбритания ($19,8 млрд), Ресей ($16,7 млрд), Қытай ($13,8 млрд) және АҚШ ($11 млрд) — басқа ірі кредитор елдер, бұл тікелей екіжақты егеменді кредиттеуді емес, күрделі корпоративтік және қаржылық құрылымдарды көрсетеді.
Аймақтық және фискалды контекст
Орталық Азия елдерінің жалпы сыртқы қарызы шамамен $290,8 млрд-қа жетіп, бес жылда 34,9%-ға өскен, оның 62,5%-ы Қазақстанға тиесілі. Сонымен қатар, ХВҚ деректері бойынша, мемлекеттік басқару секторының жалпы қарызы ЖІӨ-нің шамамен 24%-ы деңгейінде салыстырмалы түрде төмен болып қалуда. Бұл Қазақстанның сыртқы міндеттемелерінің көпшілігі орталық үкімет балансынан тыс жатқанын көрсетеді, бұл фискалды тәуекелдерді басқаруға әсер етеді. Ұлттық банк өтеу мерзімдерінің ұзақтығы өтімділікке тікелей қысымды шектегенімен, жаһандық қаржы жағдайларының қатаңдауы кезінде қайта қаржыландыру мен қызмет көрсету шығындары өсуі мүмкін деп ескертті.
Бұдан әрі
Алдағы айларда Қазақстанның сыртқы қарыз көрсеткіштері талдаушылар тарапынан мұқият бақылануы мүмкін. Мемлекеттік қарыз алуға қарай жалғасып жатқан бетбұрыс рейтингтік агенттіктер мен инвесторлардың назарын көбірек аудара ма, жоқ па, әзірге белгісіз.
1 дереккөз
Сыртқы қарыздың $182,8 млрд-қа өсуі мемлекеттік заемдармен түсіндіріледі
