Қазақстанның қорғаныс шығыны 1,15 трлн теңгеге жетті, бірақ 14 әскери қызметкер құтқару кеудешесіз қаза тапты
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
2025 жылы Қазақстан қорғаныс шығындарын 1,15 трлн теңге көлемінде атқарды, бұл өткен жылмен салыстырғанда 10,7%-ға артық. 24 қыркүйекте Каспий теңізіндегі оқиға салдарынан 14 әскери қызметкер қаза тапты, президент Қасым-Жомарт Тоқаев олардың құтқару кеудешелерін қоса алғанда қажетті жабдықпен қамтамасыз етілмегенін мәлімдеді. Трагедия өсіп келе жатқан қорғаныс бюджеттері мен әскерлердің нақты дайындығы арасындағы алшақтықты көрсетеді.
Негізгі фактілер
- 2025 жылы Қазақстанның қорғаныс шығындары 1,15 трлн теңгеге жетті, бұл 2024 жылмен салыстырғанда 10,7%-ға артық.
- 24 қыркүйекте Каспий теңізіндегі оқиға салдарынан 14 әскери қызметкер қаза тапты, үшеуі құтқарылды.
- Президент Тоқаев әскери қызметкерлердің құтқару кеудешелерін қоса алғанда қажетті жабдықпен қамтамасыз етілмегенін мәлімдеді.
- 2026 жылдың қаңтар–тамыз айларында Қорғаныс министрлігі 742,8 млрд теңге жұмсады, оның 737,3 млрд теңгесі жауынгерлік және мобилизациялық дайындыққа бағытталды.
- Қорғаныс шығындары 2015 жылғы 440,8 млрд теңгеден 2025 жылы 1,15 трлн теңгеге дейін 2,6 есе өсті.
Каспий теңізіндегі трагедия
24 қыркүйекте Қазақстан Әскери-теңіз күштерінің оқу-жауынгерлік тапсырмасы кезінде ауа райының күрт нашарлауы мен желдің күшеюі 17 әскери қызметкерді ашық теңізге алып кетті. Үш әскери қызметкерді құтқару мүмкін болды, 14-і қаза тапты. Іздестіру операциясы 25 қыркүйекте таңертең соңғы екі жоғалған әскери қызметкердің денелері табылғаннан кейін аяқталды. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев әскери қызметкерлердің теңіз құтқару кеудешелерін қоса алғанда қажетті жабдықпен қамтамасыз етілмегенін мәлімдеді.
Қорғаныс бюджетінің өсуі
2025 жылы республикалық бюджеттен қорғанысқа 1,15 трлн теңге атқарылды, бұл өткен жылмен салыстырғанда 10,7%-ға артық. Түзетілген бюджет 1,2 трлн теңгені құрады, атқарылу 95,8%-ға жетті. Қорғаныс министрлігі 933,3 млрд теңге, ал Төтенше жағдайлар министрлігі 216,2 млрд теңге алды. 2024 жылы қорғаныс шығындары 1,04 трлн теңгені құрады, оның 542,2 млрд теңгесі тікелей Қорғаныс министрлігі арқылы, ал 295 млрд теңге мемлекеттік қорғаныс тапсырысы Өнеркәсіп және құрылыс министрлігі арқылы өтті. 2015 жылдан 2025 жылға дейін қорғаныс шығындары 440,8 млрд теңгеден 1,15 трлн теңгеге дейін 2,6 есе өсті.
2026 жылғы шығыс басымдықтары
2026 жылдың қаңтар–тамыз айларында қорғанысқа арналған түзетілген республикалық бюджет 1,38 трлн теңгені құрады, оның 906,9 млрд теңгесі (65,5%) атқарылды. Тікелей әскери қажеттіліктерге 1,12 трлн теңге қарастырылды, 742,8 млрд теңге атқарылды. Қорғаныс министрлігі жұмсаған 742,8 млрд теңгенің 737,3 млрд теңгесі жауынгерлік және мобилизациялық дайындықты қамтамасыз етуге бағытталды. Қарулы күштерді дамыту бағдарламасы сол кезеңде бар болғаны 3,5 млрд теңге алды.
4 дереккөз
Уақыт · артта қалуы