Каспийдегі әскери қазаға байланысты күн тәртібі дағдарыстан реформаға ауысты, дейді саясаттанушы
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
24 қыркүйекте Каспийдегі оқу-жаттығу кезінде 14 әскери қызметкердің қаза болуы Қазақстанның қоғамдық күн тәртібін дағдарысқа ден қоюдан институционалдық реформаға қарай ығыстырды, деп есептейді саясаттанушы Ғазиз Әбішев. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев 27 қыркүйекте қорғаныс министрін ауыстырып, он күн ішінде әскери реформа жоспарын әзірлеуді тапсырды. Жаңа тұжырым трагедияны армияның жүйелі проблемаларымен байланыстырады, бұл іздестіру операциясы мен қаза тапқандар санына алғашқы назар аудару шеңберінен шығып кетеді.
Негізгі фактілер
- 24 қыркүйекте Маңғыстау облысындағы оқу-жаттығу кезінде 17 әскери қызметкер теңізге түсіп, үшеуі құтқарылды, 14-і қаза тапты.
- Трагедиядан кейін қылмыстық істер қозғалып, Қорғаныс министрлігінің бес лауазымды тұлғасы ұсталды.
- Президент Тоқаев 27 қыркүйекте қорғаныс министрі Дәурен Қосановты қызметінен босатып, бұрынғы Арнайы операциялар күштерінің қолбасшысы Айдос Мырзахметовті тағайындады.
- Тоқаев он күн ішінде нақты әскери реформа жоспарын әзірлеуді тапсырды, оны Қауіпсіздік кеңесі қазан айының екінші жартысында қарайды.
- 25 қыркүйекте Қазақстанда жалпыұлттық аза тұту жарияланды.
Коммуникацияның сәтсіздігі
Саясаттанушы Ғазиз Әбішев 24 және 25 қыркүйектегі әскерилердің коммуникациясын әлсіз деп бағалады, соның салдарынан қоғам трагедияның мән-жайы мен әскери қызметкерлердің тағдырына назар аударды. Әбішев әскерилер оқиғадан кейінгі алғашқы екі күнде барабар коммуникация құра алмағанын мәлімдеді. Ақпараттық ая мазасыз күйінде қалды, ал қоғамдық сұраныс қаза тапқандар, хабар-ошарсыз кеткендер саны мен жауапкершілік туралы базалық сұрақтарға шоғырланды.
Жауапкершілікке көшу
26 қыркүйекке қарай қоғамдық талқылау іздестіру операциясы мен қаза тапқандар санынан оқиғаның себептеріне, қолбасшылықтың жауапкершілігіне және әскери басшылық үшін ықтимал салдарларға ауысты. Әбішев мұндай ауысу әдетте төтенше оқиға жедел дағдарыс ретінде қабылдануын тоқтатып, институттардың жауапкершілігі мәселесіне айналатын сәтті білдіретінін атап өтті. Бетбұрыс сәті 27 қыркүйек болды, сол күні президент Тоқаев Қорғаныс министрлігінің басшылығымен кеңес өткізіп, әскери қызметкерлердің қазасын кәсіби еместіктің салдары деп атап, қатаң баға берді.
Реформалар күн тәртібі
Тоқаев қорғаныс министрі Дәурен Қосановты бұрынғы Арнайы операциялар күштерінің қолбасшысы Айдос Мырзахметовке ауыстырып, он күн ішінде нақты әскери реформа жоспарын әзірлеуді тапсырды. Жоспарды Қауіпсіздік кеңесі қазан айының екінші жартысында қарауы тиіс. Президент сондай-ақ әскери қызметті ұйымдастыруды, материалдық және қаржылық қамтамасыз етуді, басқару жүйесі мен кадр жұмысын тексеруді тапсырды. Әбішев президенттің шешімдерінен кейін ресми коммуникация жаңа логикаға ие болды деп есептейді: трагедия, қорытындылар, кадрлық шешімдер және жүйелі реформаның басталуы.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы