Қазақстан Қашаған операторы NCOC-тан 2,3 трлн теңге айыппұл өндіруді қайта бастады

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қазақстан Қашаған кен орнында күкірт сақтау ережелерін бұзғаны үшін North Caspian Operating Company (NCOC) компаниясынан 2,3 трлн теңге айыппұл өндіруді қайта бастады. Атыраудағы сот NCOC-тың атқарушылық іс жүргізуге қарсы бес талабының барлығын қабылдамады. Shell, TotalEnergies, ExxonMobil, CNPC, «ҚазМұнайГаз», Eni және Inpex кіретін консорциум айыппұлға дау айтып, апелляция бермекші.
Негізгі фактілер
- Атыраудағы сот NCOC-тың атқарушылық іс жүргізуге қарсы бес талабының барлығын, соның ішінде мүлік пен көліктен тыйым салуды алып тастау және мәмілелерге тыйымды жою талаптарын қабылдамады.
- Айыппұл 2,3 трлн теңгені құрайды және рұқсат етілген 773 мың тонна көлемінде 1,7 млн тонна күкірт сақтағаны үшін салынған.
- NCOC құрамына Shell, TotalEnergies, ExxonMobil, CNPC, «ҚазМұнайГаз», Eni және Inpex кіреді.
- Қашағанның алынатын қорлары 13 млрд баррельге бағаланады, инвестициялардың жалпы көлемі шамамен 60 млрд долларды құрайды.
- NCOC Атырау облыстық сотына апелляция беру құқығын сақтайды.
Сот шешімі
Атыраудағы сот NCOC-тың атқарушылық іс жүргізуге қарсы бес талабының барлығын қабылдамады. NCOC атқарушылық іс жүргізуді қозғауды жоюды, жылжымайтын мүлік пен көліктен тыйым салуды алып тастауды, мәмілелерге тыйымды жоюды талап етті. Сот құжаттарды қайтарып, консорциумға барлық тармақтар бойынша бас тартты, өндіру жалғасуда. NCOC шешімге Атырау облыстық сотында шағымдана алады.
Даудың тарихы
Қақтығыс 2022 жылдан бері жалғасып келеді, сол кезде экологтар Қашағанда рұқсат етілген 773 мың тонна көлемінде 1,7 млн тонна күкірт сақталғанын анықтады. NCOC рұқсаттар аясында жұмыс істегенін алға тартады. 2026 жылдың жазында консорциум айыппұлды өз еркімен төлемегеннен кейін мемлекет мәжбүрлеу шараларына көшті. Шілдеде Әділет министрлігі NCOC мүлкі мен көлігін тұтқындады, қыркүйекте рәсім уақытша тоқтатылды.
Қашағанның маңызы
Қашаған — соңғы онжылдықтарда ашылған ең ірі мұнай кен орындарының бірі, алынатын қорлары 13 млрд баррель. Жобаға салынған инвестициялардың жалпы көлемі шамамен 60 млрд долларды құрайды. Қазақстан әлемдік мұнай өндірудің шамамен 2%-ын қамтамасыз етеді. Сонымен қатар Қазақстан халықаралық мұнай компанияларымен бірнеше кен орны бойынша арбитраждық талқылаулар жүргізіп, оларды экологиялық бұзушылықтар мен сыбайлас жемқорлыққа айыптауда.