PISA-2025 нәтижелері: шамадан тыс жүктелген бағдарламалар аясында Қазақстанда оқу дағдысы жақсармай отыр
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қазақстандық 15 жастағы оқушылар PISA-2025 оқу сауаттылығы бойынша 385 балл жинады, тек 36%-ы базалық деңгейге жетті. Білім беру сарапшысы Нұрғали Рахымұлы тоқырауды шамадан тыс жүктелген оқу бағдарламаларымен байланыстырады, мысал ретінде тоғызыншы сыныптағы химия пәніне 68 сағатқа 109 оқу мақсатын келтіреді. Ел теңдік пен мұғалімдерді қолдау көрсеткіштері бойынша ЭЫДҰ орташа деңгейінен жоғары, дегенмен оқу нәтижелері 2009 жылдан бері дерлік өзгермеген.
Негізгі фактілер
- Қазақстандық оқушылар PISA-2025 бойынша математикадан 414, оқудан 385 және жаратылыстанудан 420 балл жинады, ал ЭЫДҰ орташа көрсеткіштері тиісінше 463, 461 және 482 балл.
- Қазақстандық 15 жастағы оқушылардың тек 36%-ы оқу сауаттылығының базалық деңгейіне жетті, бұл көрсеткіш 2009 жылдан бері дерлік өзгермеген.
- Тоғызыншы сыныпта химияға жылына 68 сағат бөлінген, бірақ бағдарламада 109 оқу мақсаты бар; физика бойынша сол 68 сағатқа 89 мақсат келеді.
- Отбасының әлеуметтік-экономикалық жағдайы қазақстандық оқушылар нәтижелеріндегі айырмашылықтың шамамен 5%-ын түсіндіреді, ал ЭЫДҰ орташа көрсеткіші 12%.
- Қазақстандық оқушылардың 86%-ы мұғалім оқушылар түсінгенше материалды түсіндіруді жалғастыратынын айтты, ал ЭЫДҰ орташа көрсеткіші 66%.
Оқу дағдысының тоқырауы
Қазақстанның PISA-2025 оқу нәтижесі — 385 балл — 2009 жылғы көрсеткіштен іс жүзінде айырмашылығы жоқ, деп атап өтті білім беру сарапшысы Нұрғали Рахымұлы. 15 жастағы оқушылардың тек 36%-ы оқу сауаттылығының базалық деңгейіне жетті, ал ең жоғары деңгейлердегі оқушылар жоқтың қасы. PISA ақпаратты табу, мәтін бөліктерін байланыстыру, деректерді бағалау және кестелер, графиктер мен нұсқаулықтар негізінде қорытынды жасау дағдыларын тексереді. Рахымұлы оқуды барлық пәндерде үйрету керек деп санайды: мысалы, химияда оқушы көрсеткіштер кестесін зерттеп, болып жатқан құбылыстардың себептерін түсіндіре білуі тиіс.
Бағдарламалардың шамадан тыс жүктелуі
Қазақстандық мектептің негізгі проблемаларының бірі ретінде Рахымұлы шамадан тыс жүктелген оқу бағдарламаларын атайды: тоғызыншы сыныпта химияға жылына 68 сағат бөлінген, бірақ бағдарламада 109 оқу мақсаты бар. Физика бойынша сол 68 сағатқа 89 мақсат келеді, ал бесінші сынып оқушысында барлығы 446 оқу мақсаты, тоғызыншы сынып оқушысында 729 мақсат бар. Сабақ санын арттыру іс жүзінде мүмкін емес: тоғызыншы сынып оқушысының жүктемесі аптасына 35 сағат, ал максимум — 36 сағат.
Теңдік және мұғалімдерді қолдау
Отбасының әлеуметтік-экономикалық жағдайы қазақстандық оқушылар нәтижелеріндегі айырмашылықтың шамамен 5%-ын түсіндіреді, ал ЭЫДҰ орташа көрсеткіші 12%. Әлеуметтік жағдайы төмен отбасылардан шыққан әрбір бесінші оқушы дерлік елдегі үздік оқушылар қатарына енеді. Қазақстандық оқушылардың 86%-ы мұғалім оқушылар түсінгенше материалды түсіндіруді жалғастыратынын айтты, ал ЭЫДҰ орташа көрсеткіші 66%. Қорқытуға оқушылардың 9%-ы тап болады, ал ЭЫДҰ орташа көрсеткіші 20%.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы