Өзбекстан Конституциялық соты 48 сағаттан астам ұстауды сот шешімінсіз конституцияға қайшы деп таныды
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Өзбекстан Конституциялық соты 2026 жылғы 22 қыркүйекте Әкімшілік жауапкершілік туралы кодекстің сот шешімінсіз 3 немесе 10 тәулікке ұстауға рұқсат беретін ережелерін Конституцияның 27-бабына сәйкес емес деп таныды. Шешім омбудсменнің өтініші бойынша қабылданды, онда 2025–2026 жылдары азаматтардың 48 сағаттан астам әкімшілік ұстауға қатысты алты шағымы аталған. Сот прокурордың хабарламасы немесе санкциясы сот шешімін алмастырмайтынын атап өтті.
Негізгі фактілер
- Өзбекстан Конституциялық соты 2026 жылғы 22 қыркүйекте сот шешімінсіз 48 сағаттан астам әкімшілік ұстауды конституцияға қайшы деп таныды.
- Шешім Әкімшілік жауапкершілік туралы кодекстің 288-бабының 3 тәулікке дейін, ал құжатсыз адамдар үшін прокурор санкциясымен 10 тәулікке дейін ұстауға рұқсат берген ережелерін жояды.
- Омбудсменнің өтінішінде 2025–2026 жылдары азаматтардың 48 сағаттан астам әкімшілік ұстауға қатысты алты шағымы аталған.
- Сот шешімі түпкілікті, шағымдануға жатпайды және ресми жарияланған күннен бастап күшіне енеді.
Конституциялық кепілдік
Өзбекстан Конституциясының 27-бабы қамауға алу, күзетпен ұстау және қамауда ұстау тек сот шешімі бойынша ғана жүзеге асырылатынын белгілейді. Дәл осы бап адамды сот шешімінсіз 48 сағаттан артық ұстауға тыйым салады. Конституциялық сот кодексте көзделген 3 және 10 тәуліктік ұстау мерзімдері 48 сағаттық шектен асып кететінін атап өтті. Сот сондай-ақ кодексте 48 сағаттан астам ұстау қажет болған жағдайда сот шешімін алу тетігі қарастырылмағанын анықтады.
Омбудсменнің өтініші
Іс Олий Мажлистің Адам құқықтары жөніндегі уәкілінің (омбудсменнің) өтініші бойынша қозғалды. Өтініште 2025–2026 жылдары азаматтардың 48 сағаттан астам әкімшілік ұстауға қатысты алты шағымы тіркелген. Даулы 288-баптың нормасы 24 сағат ішінде прокурорға жазбаша хабарлау арқылы 3 тәулікке дейін ұстауға рұқсат берген. Жеке басын куәландыратын құжаттары жоқ адамдар үшін ұстау мерзімі прокурордың санкциясымен 10 тәулікке дейін ұзартылуы мүмкін еді.
Құқықтық салдарлар
Конституциялық соттың шешімі түпкілікті және шағымдануға жатпайды. Шешім ресми жарияланған күннен бастап күшіне енеді. Конституцияға қайшы деп танылған норма дереу қолданылуын тоқтатады. Олий Мажлис Әкімшілік жауапкершілік туралы кодексті Конституцияның 27-бабына сәйкес келтіруі тиіс.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы