Астрономдар өлі жұлдыз RXJ0528+2838 маңында күтпеген соққы толқынын тапты
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Астрономдар ESO-ның Өте Үлкен Телескопы арқылы Жерден шамамен 730 жарық жылы қашықтықтағы RXJ0528+2838 ақ ергежейлі жұлдызының айналасында қуатты зат ағыны мен бас соққы толқынын тіркеді. Жүйеде мұндай ағындар үшін әдетте қажет аккрециялық диск белгілері болмағандықтан, құрылым күтпеген болып шықты. Nature Astronomy журналында жарияланған нәтижелер өлі жұлдыздардың қоршаған ортамен зат және энергия алмасуының заманауи үлгілеріне күмән келтіреді.
Негізгі фактілер
- RXJ0528+2838 Жерден шамамен 730 жарық жылы қашықтықта орналасқан және Күнге ұқсас серігі бар ақ ергежейлі жұлдыз болып табылады.
- Бас соққы толқыны алғаш рет Испаниядағы Isaac Newton телескопының суреттерінде байқалып, кейін ESO VLT-дегі MUSE құралымен егжей-тегжейлі картаға түсірілді.
- Зерттеуді Дарем университетінен Симоне Скаринги мен Николай Коперник астрономиялық орталығынан Кристиан Илькевич басқарды; жұмыс Nature Astronomy журналында жарияланды.
- Уорик университетінен Ноэль Кастро Сегура бас соққы толқынын «кеме тұмсығының алдында пайда болатын толқынға ұқсас иілген зат доғасы» деп сипаттайды.
Күтпеген ағын
Астрономдар Еуропалық оңтүстік обсерваториясының Өте Үлкен Телескопы арқылы RXJ0528+2838 ақ ергежейлі жұлдызының айналасында қуатты зат ағынын тіркеді. Дарем университетінің доценті және зерттеу авторларының бірі Симоне Скаринги: «Біз бұрын ешқашан көрмеген және, ең бастысы, мүлдем күтпеген нәрсені таптық», — деді. Николай Коперник астрономиялық орталығының постдокторанты және зерттеу авторларының бірі Кристиан Илькевич: «Біздің бақылауларымыз қазіргі түсініктер бойынша болмауы тиіс қуатты ағынды көрсетеді», — деп қосты. Ашылу өлі жұлдыздардың қоршаған ортамен зат және энергия алмасуы туралы қазіргі түсініктерге күмән келтіреді.
Дискісіз ақ ергежейлі
RXJ0528+2838 — өліп бара жатқан кіші массалы жұлдыздың қалған ядросы болып табылатын ақ ергежейлі, оның айналасында Күнге ұқсас серік айналады. Мұндай қос жүйелерде серіктен алынған зат көбінесе ақ ергежейлінің айналасында диск құрап, оны қоректендіріп, ағындар тудырады. Алайда RXJ0528+2838 айналасында астрономдар мұндай диск белгілерін көрмейді, бұл оларды ағын мен қоршаған тұмандықтың әдеттегі түсіндірмесінен айырады. Скаринги бұл ашылуды «сирек кездесетін "вау" сәттерінің бірі» деп атады, өйткені дискісіз, тыныш болып көрінетін жүйе осындай әсерлі тұмандықты тудыра алады.
VLT бақылаулары
Ерекше құрылым алғаш рет Испаниядағы Isaac Newton телескопымен алынған суреттерде байқалды. Оның оғаш көрінісі зерттеушілерді оны ESO VLT-дегі MUSE құралымен егжей-тегжейлі зерттеуге итермеледі. Уорик университетінің ғылыми қызметкері Ноэль Кастро Сегура бас соққы толқынын «кеме тұмсығының алдында пайда болатын толқынға ұқсас иілген зат доғасы» деп сипаттады. MUSE бақылаулары командаға бас соққы толқынын егжей-тегжейлі картаға түсіріп, оның құрамын талдауға мүмкіндік берді.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы