FRIB коллаборациясы мырыш-70 гамма-сәулелерінің артық мөлшерін ядродағы магниттік ауысулармен байланыстырады
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
FRIB коллаборациясы басшылығымен халықаралық ғалымдар тобы мырыш-70 ядросынан түсетін төмен энергиялы гамма-сәулелерінің жұмбақ артықшылығы оның ішіндегі магниттік ауысулардан пайда болатынын анықтады. Nature журналында 31 шілдеде жарияланған нәтижелер ядролық физиканың көптен бергі жұмбағын шешіп, ғарышта ауыр элементтердің синтезі үлгілерін жақсартуы мүмкін.
Гамма-сәулелену аномалиясы
Онжылдықтар бойы ядролық физиктер кейбір атом ядроларынан төмен энергиялы гамма-сәулелерінің түсініксіз өсуін тіркеп келді – «төмен энергиялы күшейту» (LEE) деп аталатын құбылыс. Бұл гамма-сәулеленудің күштік тәуелділік функциясында көрінеді, ол әртүрлі энергиядағы гамма-кванттарының шығарылу ықтималдығын сипаттайды. Ядролық күйлер арасындағы ауысулар электрлік немесе магниттік болуы мүмкін, бірақ LEE нақты табиғаты белгісіз болып қалды. Мырыш-70 ядросы ерекше айқын LEE сигналын көрсетті, бұл оны зерттеу үшін тамаша нысанға айналдырды.
Магниттік табиғаттың расталуы
FRIB (Мичиган университеті) басшылығымен жеті елдің 25 ғылыми ұйымынан тұратын халықаралық коллаборация мырыш-70 ядроларын сирек изотоптар шоғымен сәулелендіріп, шыққан гамма-сәулелерінің сипаттамаларын өлшеді. Талдау электрлік емес, магниттік дипольдік ауысулардың тән үлгісін анықтады, бұл сәулеленудің артық мөлшерін тудырады. 31 шілдеде Nature журналында жарияланған нәтижелер көп жылдық дауды шешті. Тәжірибеге АҚШ-тың Ливермор, Лос-Аламос, Беркли және Тынық мұхиты солтүстік-батыс сияқты негізгі ұлттық зертханалары қатысты.
Астрофизика үшін маңызы
Ашылған жаңалық жұлдыздарда, суперноваларда және нейтрон жұлдыздарының қосылуында темірден ауыр элементтердің синтезін модельдейтін ядролық реакциялар желісін нақтылауға мүмкіндік береді. Гамма-сәулеленудің дұрыс күштік тәуелділік функциялары жылдам нейтронды қармау процесінде (r-процесс) нейтрондарды қармау және ыдырау жылдамдықтарын есептеу үшін аса маңызды. LEE магниттік табиғатын анықтай отырып, теоретиктер нуклеосинтез үлгілерін жаңартып, Әлемдегі элементтердің таралуын болжауды жақсарта алады. Бұл жұмыс сонымен қатар FRIB-тің іргелі ғылым мен ұлттық қауіпсіздік қосымшаларындағы қос рөлін көрсетеді.
Бұдан әрі
FRIB және серіктестер астрофизикалық симуляциялар үшін күштік функциялардың толық кітапханасын жасау мақсатында басқа изотоптарға өлшеулерді кеңейтуді жоспарлап отыр. Алайда, магниттік LEE апатты ғарыштық оқиғалар кезінде алтын мен уран сияқты ең ауыр элементтердің соңғы шығымына қалай әсер ететіні әлі белгісіз.
1 дереккөз
FRIB коллаборациясы мырыш-70 гамма-сәулелерінің артық мөлшерін ядродағы магниттік ауысулармен байланыстырады
