Тоқаев: қазақ тілі мәжбүрлеусіз көпшілік тіліне айналды

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Қазақстан халық кеңесінің алғашқы сессиясында қазақ тілі әкімшілік немесе саяси мәжбүрлеусіз көпшілік тіліне айналғанын мәлімдеді. Ол жастардың қазақша еркін сөйлейтінін, ал тілді білмеу білімсіздік белгісі ретінде қабылданатынын атап өтті. Тоқаев әлеуметтік желілерде ұлтаралық араздықты қоздыратын арандатушыларға «Заң және тәртіп» конституциялық қағидаты аясында қарсы тұру қажеттігін ескертті.
Негізгі фактілер
- Тоқаев 2026 жылғы 24 қыркүйекте Қазақстан халық кеңесінің алғашқы сессиясында сөз сөйледі.
- Ол қазақ тілі әкімшілік немесе саяси мәжбүрлеусіз кеңейіп, көпшілік тіліне айналғанын мәлімдеді.
- Тоқаев қазақ тілін білмеу білімсіздік белгісіне айналғанын атап өтті.
- Ол құқық қорғау органдары мен қоғамды әлеуметтік желілерде ұлтаралық араздықты қоздыратын арандатушыларға «Заң және тәртіп» конституциялық қағидаты аясында қарсы тұруға шақырды.
Тіл мәртебесі
Тоқаев қазақ тілі ешқандай әкімшілік немесе саяси мәжбүрлеусіз көпшілік тіліне айналғанын мәлімдеді. Ол жастардың қазақша еркін әрі сауатты сөйлейтінін атап өтті. Президент ана тілі мемлекеттік тіл ретінде әрі ұлттық мәдениет пен бірегейліктің символы ретінде сұранысқа ие екенін айтты. Тоқаев қазақша бір ауыз сөз айта алмау білімсіздік белгісіне айналғанын қосты.
Ұлтаралық келісім
Тоқаев қазақ тілінің қолданылу аясының кеңеюі басқа тілдерден бас тартуды білдірмейтінін және оларды қысымға алуға құқық бермейтінін атап өтті. Ол Конституция тілдік, этникалық, ұлттық, діни немесе кез келген өзге белгі бойынша кемсітуге тыйым салатынын еске салды. Тоқаев кәсіби арандатушылар кейде әлеуметтік желілерде және нақты өмірде ұлтаралық араздықты қоздыратынын айтты. Ол құқық қорғау органдары мен қоғамды мұндай әрекеттерге «Заң және тәртіп» конституциялық қағидатына сәйкес батыл қарсы тұруға шақырды.