Зерттеу Хунга кальдерасының жылдам құлауын 40 метрлік рекордтық цунамимен байланыстырады
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Халықаралық зерттеушілер тобы 2022 жылы Тонгадағы Хунга жанартауының атқылауы ені шамамен төрт шақырым болатын кальдераның шамамен бір шақырымға шөгуіне әкелгенін анықтады. Жылдам құлау көзінен 100 шақырым радиуста биіктігі 40 метрге жеткен цунамиді күшейткен болуы мүмкін. Нәтижелер басқа шағын су асты жанартаулары да осындай цунами қаупін төндіруі мүмкін екенін көрсетеді.
Негізгі фактілер
- 2022 жылы Хунга жанартауының атқылауы көзінен шамамен 100 км радиуста биіктігі 40 метрге дейінгі цунами тудырды — су асты атқылауынан тіркелген ең биік цунами.
- Атқылауға дейінгі және кейінгі теңіз түбі бедерін салыстыру ені шамамен төрт шақырым болатын кальдераның шамамен бір шақырымға шөккенін көрсетті.
- Хунга кальдерасы жаһандық дерекқордағы 177 белгілі кальдераның ішіндегі ең кішкентайларының бірі, алайда оның диаметріне қатысты шөгу тереңдігі АҚШ-тағы Ньюберри кальдерасымен салыстыруға келеді.
- Эруптивті баған 55 км-ден астам биіктікке көтеріліп, буланған теңіз суын стратосфераға шығарды, ал қысым толқыны бүкіл әлем бойынша тіркелді.
Кальдераның құлау механизмі
Зерттеушілер кальдераның құлауын өлшеу үшін 2022 жылғы 15 қаңтардағы атқылауға дейінгі және кейінгі теңіз түбі топографиясын салыстырды. Кальдера магма резервуарының үстіндегі топырақ магманың ағып кетуіне байланысты құлаған кезде пайда болды. Топ бүкіл кальдераның жылдам құлауы қуатты цунамиді күшейткен болуы мүмкін деп мәлімдейді. Хунга сияқты салыстырмалы түрде шағын кальдераның өзі құлау жылдамдығы мен сипатына байланысты қауіпті цунами тудыруы мүмкін.
Цунами мен атқылау ауқымы
Хунга атқылауы осы ғасырдағы ең қуатты жанартау оқиғаларының қатарына кіреді. Эруптивті баған 55 км-ден астам биіктікке көтеріліп, буланған теңіз суын стратосфераға шығарды. Жарылыстан болған қысым толқыны бүкіл әлем бойынша тіркелді. Ілеспе цунами көзінен шамамен 100 км радиуста 40 метр биіктікке жеткен деп бағаланады.
Басқа жанартауларға әсері
Хунга кальдерасының диаметрі шамамен төрт шақырым, бұл оны жаһандық дерекқордағы 177 белгілі кальдераның ішіндегі ең кішкентайларының бірі етеді. Диаметріне қатысты шөгу тереңдігі АҚШ-тағы Ньюберри сияқты белгілі кальдералармен салыстыруға келетін болды. Зерттеушілер кальдераның құлау жылдамдығы қуатты цунами тудырған факторлардың бірі болуы мүмкін деп болжайды. Бұл басқа су асты жанартаулары да қауіпті цунами тудыру әлеуетіне ие болуы мүмкін екенін көрсетеді.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы