Непалдағы сел 1200-ден астам адамның өмірін қиды, ғалымдар таулардағы жаһандық қауіп туралы ескертеді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
26 тамызда Непалдың солтүстігіндегі қуатты сел ағыны 1200-ден астам адамның өмірін қиды, мыңдаған адам із-түзсіз жоғалды. Ғалымдар Лангтанг-Лирунг тауынан ауданы 2,2 шаршы шақырым болатын тау жынысы мен мұз тақтасы үзіліп түсіп, жылдамдығы сағатына 160 шақырымнан асатын ағын тудырғанын хабарлайды. Апат климаттың өзгеруіне байланысты биік таулы аймақтарда тау массивтерінің бұзылу қаупі артып келе жатқанын көрсетеді.
Негізгі фактілер
- 26 тамызда Непалдың солтүстігіндегі сел ағыны 1200-ден астам адамның өмірін қиды, мыңдаған адам із-түзсіз жоғалды.
- Лангтанг-Лирунг тауынан шамамен 5150 метр биіктікте ауданы 2,2 шаршы шақырым болатын тау жынысы тақтасы үзіліп түсті.
- Үзілген тау жынысы мен мұздың көлемі шамамен 110 миллион текше метрге бағаланады, бұл Гизадағы Ұлы пирамида көлемінен 40 есе артық.
- Сел ағынының жылдамдығы сағатына 160 шақырымнан асты, ол Үндістанға қарай жолындағы ауылдарды қиратты.
- Ғалымдар антропогендік климаттың жылынуы тау мұздарын ерітіп, бүкіл әлемде осындай апаттардың қаупін арттыратынын ескертеді.
Сел ағыны
26 тамызда тас, балшық және судан тұратын қуатты ағын Непалдың солтүстігінен өтіп, 1200-ден астам адамды өлтіріп, мыңдаған адамды із-түзсіз жоғалтты. Спутниктік суреттер Лангтанг-Лирунгтан үлкен тау жынысы мен мұз тақтасы құлап, Үндістанға қарай ағын тудырғанын көрсетті. Тығыз ағын сағатына 160 шақырымнан астам жылдамдыққа жетіп, жолындағы ауылдарды қиратты. Трибхуван университетінің геологиялық инженері Ранджан Дахал, Гималайдағы геоқауіптерді 30 жылға жуық зерттеп келе жатқан, оқиғаның ауқымы тіпті сарапшыларды таңғалдырғанын айтты.
Себебі мен ауқымы
Алғашында селдің себебі мұздықтың құлауы деп болжанған, бірақ оқиғадан кейін көп ұзамай түсірілген спутниктік суреттер Лангтанг-Лирунгтың солтүстік беткейінде шамамен 5150 метр биіктікте жаңа ашылған біртекті беткейді көрсетті. Таудан ені шамамен 2,2 шаршы шақырым болатын тау жынысы тақтасы үзіліп, үстіндегі мұзды аңғарға қарай сүйреп әкетті. Ғалымдар үзілген мұздық пен тау жынысының көлемін шамамен 110 миллион текше метрге бағалайды, бұл Гизадағы Ұлы пирамида көлемінен 40 есе артық. Колорадо университетінің (Боулдер) тау географы Элтон Байерс мұндай ауқымды ештеңе көрмегенін айтты.
Климат және жаһандық қауіп
Антропогендік климаттың жылынуы биік тауларды бекітіп тұрған мұзды ерітеді, деп мәлімдеді Колорадо университетінің (Боулдер) гляциологы Ульяна Пенья. Пенья бұл құбылыс тек Непалмен шектелмейтінін, таулар бүкіл әлемде бұзылып жатқанын атап өтті. Зерттеушілер Непалдағы апаттан алынған қорытындылар басқа биік таулы аймақтар үшін ықтимал қауіпті және уақыт өте келе апаттар қаупінің артуы мүмкін екенін көрсететінін айтады.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы