Қытай ғалымдары Гималай мегаплотинасы құрылысы алаңының геологиялық тұрақсыздығын ескертеді

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қытай ғалымдары Тибеттегі Ярлунг Цангпо (Брахмапутра) өзенінде салынып жатқан әлемдегі ең ірі плотина құрылысы алаңындағы топырақтың борпылдақ құрылымы мен әлсіз байланысы бар екенін, бұл көшкін мен жер сілкінісі қаупін арттыратынын ескертеді. Үндістанмен милитаризацияланған шекара маңында салынып жатқан плотина қуаты жағынан «Үш шатқал» ГЭС-інен асып түседі, ал оның су қоймасы Үндістан мен Бангладештегі төменгі ағыс аудандарына әсер етеді. Ескертулер Пекиннің жоба туралы ақпаратты өте шектеулі жариялауы аясында айтылды.
Негізгі фактілер
- Тибеттегі Ярлунг Цангпо (Брахмапутра) өзеніндегі плотина қуаты жағынан қазіргі әлемдегі ең ірі «Үш шатқал» ГЭС-інен асып түседі.
- Қытай геологтары мемлекеттік «Седиментология және Тетис геологиясы» журналында жарияланған мақалада құрылыс алаңындағы топырақты «борпылдақ құрылымды және әлсіз байланысты» деп сипаттап, көшкін мен жер сілкінісі қаупін ескертеді.
- Су қоймасы Үндістанның солтүстік-шығысындағы және өзен атырауында, теңіз деңгейінен сәл ғана жоғары орналасқан Бангладештегі төменгі ағыста тұратын миллиондаған адамның үстінде алып су көлемін ұстап тұрады.
- Жоба Гималай сейсмикалық белдеуінде орналасқан, онда бұрын жойқын жер асты дүмпулері болған, ал үлкен су қоймасы сейсмикалық жүктемені (RTS) тудыруы мүмкін.
- Авторлар апат қаупін азайту үшін су қоймасының жағалауларын нығайтуды, тіреу құрылымдарын орнатуды және негізгі элементтерді қайта жобалауды ұсынады.
Геологиялық ескертулер
Қытай ғалымдары мемлекеттік қытай тіліндегі «Седиментология және Тетис геологиясы» журналында жариялап, құрылыс алаңындағы күрделі геологиялық қауіптерді тізіп шығады. Геологтар топырақтың «борпылдақ құрылымы мен әлсіз байланысы» бар деген қорытындыға келіп, жарылыс сызығы бойындағы қозғалыстар немесе жер сілкіністері күрделі тұрақсыздықты оңай тудырып, су қоймасы мен айналадағы инфрақұрылымға қауіп төндіруі мүмкін екенін ескертеді. Авторлар апат қаупін азайту үшін су қоймасының жағалауларын нығайтуды, тіреу құрылымдарын орнатуды және негізгі элементтерді қайта жобалауды ұсынады. Аймақ Гималай сейсмикалық белдеуінде орналасқан, онда бұрын жойқын жер асты дүмпулері болған, ал үлкен су қоймасы сейсмикалық жүктемені (RTS) тудыруы мүмкін.
Төменгі ағысқа әсері
Өзінің генерациялау қуатымен плотина қазіргі әлемдегі ең ірі «Үш шатқал» ГЭС-ін толығымен басып озады. Оның су қоймасы Үндістанның солтүстік-шығысындағы және өзен атырауында, теңіз деңгейінен сәл ғана жоғары орналасқан Бангладештегі төменгі ағыста тұратын миллиондаған адамның үстінде алып су көлемін ұстап тұрады. Геологиялық қауіптен бөлек, жоба халықаралық трансшекаралық су ағынын басқарады және төменгі ағыстағы елдердің экожүйелері мен ауыл шаруашылығына әсер етуі мүмкін. Жоба туралы ақпарат өте шектеулі жарияланады, бұл халықаралық алаңдаушылық тудырады.
Ұсынылған шаралар
Мақалада жобаны бағалау үшін тәуелсіз халықаралық сарапшылар тобын шақыру ұсынылады. Сондай-ақ Үндістан мен Бангладешпен жыл сайын гидрологиялық деректер алмасу, хабарландыру тетіктері және жобадағы кез келген өзгерістер бойынша міндетті халықаралық консультациялар ұсынылады. Жаңа плотина Брахмапутра өзенінің үлкен иіні ауданында салынып жатыр, онда өзен әлемдегі ең терең әрі ең ұзын шатқал арқылы ағып өтіп, кейін Үндістан аумағына енеді.