Ғалымдар Альцгеймер ауруы кезіндегі мидың 4321 микробелок атласын жасады

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Зерттеушілер адам миының өлімнен кейінгі тін үлгілерінен 4321 микробелокты анықтап, Альцгеймер ауруы кезіндегі микробелоктардың бүгінгі күнге дейінгі ең үлкен атласын жасады. Nature Aging журналында 14 қыркүйекте жарияланған зерттеу Альцгеймер ауруы бар адамдарда ондаған микробелоктардың экспрессиясының өзгергенін көрсетті. Алынған деректер қартаю мен нейродегенерацияның жаңа механизмдерін ашуы мүмкін.
Негізгі фактілер
- Зерттеуде Альцгеймер ауруы бар және жоқ адамдардың 608 өлімнен кейінгі ми үлгілерінде 4321 микробелок анықталды.
- Анықталған микробелоктардың 3217-сі бұрын UniProtKB/Swiss-Prot каталогында сипатталмаған.
- Альцгеймер ауруы бар адамдарда ондаған микробелоктардың экспрессиясының өзгергені анықталды.
- Зерттеу Nature Aging журналында 14 қыркүйекте жарияланды.
Микробелоктарды анықтау мәселесі
Микробелоктар — құрамында 150-ден аз аминқышқылы бар шағын белоктар және оларды гендер мен белоктарды секвенирлеудің стандартты әдістерімен анықтау өте қиын. Қысқа ұзындығына байланысты жасушалардың белоктық құрамын анықтаудың стандартты әдісі — масс-спектрометрия — оларды жиі анықтай алмайды. Кейбір микробелоктар геномның кодталмайтын және белок өндіре алмайтын деп есептелген бөліктерінен өндіріледі, ал басқалары ірі белгілі белоктарды да өндіретін кодталатын гендерден түзіледі. Бұл микробелоктарды РНҚ секвенирлеудің әдеттегі әдістерімен іздеуді қиындатты.
Зерттеу әдістемесі
Осы қиындықтарды жеңу үшін Миллер және әріптестері масс-спектрометрия, РНҚ секвенирлеу және рибосомалық профильдеуді біріктіріп қолданды. Рибосомалық профильдеу әр жасушадағы барлық рибосомаларды — РНҚ-дан белок құрастыратын жасушалық машиналарды — жинап, олармен байланысқан матрицалық РНҚ-ның жеке тізбектерін секвенирлеуді қамтиды. Осы тәсілдің көмегімен топ Альцгеймер ауруы бар және жоқ адамдардың 608 өлімнен кейінгі ми үлгілерін талдады. Олар 4321 микробелокты анықтады, олардың 3217-сі бұрын адам белоктарының UniProtKB/Swiss-Prot деп аталатын стандартты каталогында сипатталмаған.
Альцгеймер ауруы үшін маңызы
Альцгеймер ауруы бар адамдарда ондаған ұсақ белоктардың экспрессиясының өзгергені анықталды, бұл қартаю мен нейродегенерацияның жаңа механизмдерін түсінуге жол ашуы мүмкін. Лос-Анджелестегі Cedars-Sinai медициналық орталығының нейроиммунологы Бахаре Аджами зерттеушілер осы микробелоктарды елемей, биологияның тұтас бір қабатын жіберіп алуы мүмкін екенін атап өтті. Зерттеудің бірлескен авторы, Сан-Диегодағы Солк биологиялық зерттеулер институтының нейробиологы Брендан Миллер Альцгеймер ауруы протеинопатия екенін, онда патология ішінара дұрыс бүктелмеген немесе жиналып, уытты реакция тудырған белоктарға байланысты екенін айтты. Миллер толық протеомды, соның ішінде микробелоктарды түсіну белгілі бір дәрежеде шұғыл міндет болуы керек екенін қосты.