Гималай мұздықтарының еруі жеделдеп, миллиондаған адамның су қауіпсіздігіне қатер төндіруде

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Гималай мұздықтарының еруі соңғы онжылдықта күрт жеделдеп, аймақтың су қауіпсіздігіне қатер төндіріп отыр. Ғалымдар ғасыр ортасына қарай су ағынының шыңы құлдырауға ауысып, терең су дағдарысын тудыратынын ескертеді. Бұл ескерту Непал мен Тибет шекарасында тамыз айында болған мұздық опырылып, 1300 адам қаза тауып, 5300 адам із-түзсіз жоғалғаннан кейін айтылды.
Негізгі фактілер
- Гиндукуш-Гималай жүйесіндегі мұздықтардың еруі соңғы онжылдықта күрт жеделдеді.
- Непал мен Тибет шекарасында тамыз айында болған мұздық опырылуы салдарынан 1300 адам қаза тауып, 5300 адам із-түзсіз жоғалды.
- Гиндукуш-Гималай жүйесі 8 елді қамтиды және шамамен 40 000 мұздықты құрайды.
- Тек 21 мұздық тұрақты бақылауда тұр.
- Тек Үндістанның өзінде 200-ге жуық мұздық көлі аса қауіпті аймақтарда пайда болды.
Жеделдеген еру
Жаңа зерттеу гималай мұздықтарының еруі алдыңғы онжылдықпен салыстырғанда күрт жеделдегенін көрсетеді. Ғалымдар ғасыр ортасына қарай су ағынының шыңы құлдырауға ауысып, терең су дағдарысына әкелетінін айтады. Гиндукуш-Гималай жүйесі 8 елдің аумағын алып жатыр және шамамен 40 000 мұздықты қамтиды. Тек 21 мұздық тұрақты бақылауда тұр.
Мұздық көлдерінің қаупі
Мұздықтардың шегінуі мореналық көлдердің пайда болу және миллиондаған адам тұратын аңғарларға қарай жарып өту қаупін арттырады. Тек Үндістанның өзінде 200-ге жуық мұздық көлі аса қауіпті аймақтарда пайда болды. Гималай Үндістан аумағының тек 18 пайызын алып жатса да, елдегі барлық табиғи апаттардың 35 пайызы осы аймаққа тиесілі.
Аймақтың су қауіпсіздігі
Аймақ ЖІӨ-нің 20 пайыздан астамын қамтамасыз етіп, жүздеген миллион адамның өмірін қолдайды. Табиғи ресурстардың азаюы мен мұздықтардың еруі осы адамдардың әл-ауқатына қатер төндіреді. Непал мен Тибет шекарасында тамыз айында болған мұздық опырылуы 1300 адамның өмірін қиып, 5300 адам із-түзсіз жоғалды.