Басты бетке

Ежелгі ДНҚ оба 5500 жыл бұрын аңшы-терушілерді өлтіргенін көрсетті

2 мин
Ежелгі ДНҚ оба 5500 жыл бұрын аңшы-терушілерді өлтіргенін көрсетті

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.

Халықаралық ғалымдар тобы Сібірдегі Байкал көлі маңындағы 5500 жылдық аңшы-терушілер қабірлерінен 46 адамның 18-інде Yersinia pestis ДНҚ-сын тапты. Радиокөміртекті анықтау көптеген өлімнің бір мезгілде болғанын көрсетеді, ал жерленгендер арасындағы балалар мен жасөспірімдердің жоғары үлесі археологтарды 1990-жылдардан бері таңғалдырып келді. Нәтижелер обаның ерте штамдары ауыр індет тудыруға тым әлсіз болған деген пікірді жоққа шығарады.

Негізгі фактілер

  • Yersinia pestis ДНҚ-сы Шығыс Сібірдегі Байкал маңындағы аңшы-терушілердің төрт қабірінен алынған 46 адамның 18-інде табылды.
  • Қабірлер шамамен 5500 жыл бұрынғы кезеңге жатады, бұл оба індеттерімен әдетте байланыстырылатын егіншілік пен қалалық өмір пайда болғанға дейінгі уақыт.
  • Радиокөміртекті анықтау көптеген өлімнің бір мезгілде болғанын көрсетеді, ал екі ірі қабірде балалар мен жасөспірімдердің саны әдеттен тыс көп болған.
  • Копенгаген және Кембридж университеттерінің аға авторы Эске Виллерслев ежелгі штамдардың өте өлімшіл болғанын мәлімдеді.

Ежелгі ДНҚ талдауы

Халықаралық ғалымдар тобы Шығыс Сібірдегі Байкал маңындағы аңшы-терушілердің төрт қабірінен алынған адам қалдықтарының тістерінде сақталған генетикалық материалды секвенирледі. Ғалымдар ежелгі бактериялық геномдарды қайта құрып, бұрын белгісіз болған обаның ерте формаларын анықтады. Yersinia pestis ДНҚ-сы зерттелген 46 адамның 18-інде табылды, бұл шамамен 40 пайызды құрайды. Бұл көрсеткіш кейбір ортағасырлық оба қабірлеріндегіден де жоғары.

Ерте штамдардың өлімшілдігі

Бұрын Yersinia pestis-тің ежелгі штамдарында кейінірек бубонды обаның бүргелер мен кеміргіштер арқылы тиімді таралуына мүмкіндік берген кейбір генетикалық ерекшеліктер болмағаны көрсетілген. Ғалымдар бактерияның ең ерте нұсқалары ауыр індет тудыра алмаған болуы мүмкін деп жиі болжаған. Жаңа деректер бұл көзқарасты жоққа шығарады, деді аға автор, Копенгаген және Кембридж университеттерінің профессоры Эске Виллерслев. Виллерслев ежелгі штамдардың өте өлімшіл болғанын атап өтті.

Археологиялық жұмбақтың шешімі

Екі ірі қабірде зерттеушілер қайтыс болғандар арасында балалар мен жасөспірімдердің әдеттен тыс көп екенін анықтады. Археологтар ондаған жылдар бойы неліктен сонша көп жас адамның қысқа уақыт ішінде жерленгенін түсіндіруге тырысты. Альберта университетінің археологы, Байкал археологиялық жобасының жетекшісі Анджей Вебер балалардың көптігі мен қысқа уақыт аралығы 1990-жылдардан бері нағыз жұмбақ болғанын айтты. Вебер өлімнің себебі оба болғанын анықтауды ерекше, бірақ қисынды деп атады.

1 дереккөз

Уақыт · артта қалуы