АҚШ-тың Иранға қарсы санкциялары Тәжікстанның отын, банк және транзит салаларына әсер етуі мүмкін

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
АҚШ-тың Иранға қарсы жаңа санкциялары Тәжікстанның отын жеткізуін, банк операцияларын және жүк тасымалын қиындатуы мүмкін, деп хабарлайды The National Interest. Тәжікстан Ираннан 2,55 млн тонна мұнай мен мұнай өнімдерін сұраған. Шектеулер аймақ банктерін Иранмен формальды түрде рұқсат етілген операциялардан да бас тартуға мәжбүрлеуі мүмкін.
Негізгі фактілер
- Тәжікстан Ираннан 2,55 млн тонна мұнай мен мұнай өнімдерін, оның ішінде 2 млн тонна шикі мұнай, 300 мың тонна дизель отыны, 150 мың тонна бензин және 100 мың тонна авиациялық отын сұрады.
- АҚШ қаржы министрі Скотт Бессент 24 тамызда Иранға және үшінші елдердегі оған көмектесетін құрылымдарға қарсы бағытталған Economic Outcast операциясын жариялады.
- Президент Дональд Трамп 19 тамызда Иранға қарсы «экономикалық Д күнін» жариялап, Тегеранға шектеулерді айналып өтуге көмектесетін елдер мен ұйымдар үшін ауыр зардаптар болатынын ескертті.
- Орталық Азия банктері қайталама санкцияларға ұшыраудан немесе американдық қаржы жүйесіне қол жеткізуден айырылудан қауіптеніп, Иранмен формальды түрде рұқсат етілген операциялардан да бас тартуы мүмкін, деп жазады The National Interest.
- Иран Орталық Азия үшін Парсы шығанағы мен Үнді мұхиты порттарына баратын бағыт ретінде қызмет етеді, бұл ирандық теміржолдармен, автокөлік тасымалдаушыларымен, порттармен, кеденмен, сақтандырушылармен және банктермен өзара әрекеттесуді талап етеді.
Санкциялардың кеңеюі
19 тамызда президент Дональд Трамп Иранға қарсы «экономикалық Д күнін» жариялап, Тегеранға шектеулерді айналып өтуге көмектесетін елдер мен ұйымдар үшін ауыр зардаптар болатынын ескертті. 24 тамызда АҚШ қаржы министрі Скотт Бессент Иранға және үшінші елдердегі оған көмектесетін құрылымдарға қарсы бағытталған Economic Outcast операциясын жариялады. The National Interest сарапшысы Джеймс Дурсо 8 қыркүйекте Орталық Азия елдері Вашингтонның санкциялық саясатының негізгі нысанасы емес екенін жазды. Алайда қайталама шектеулердің кеңеюі аймақтың Иранмен заңды саудасына және ирандық аумақты оңтүстік теңіз порттарына баратын жол ретінде пайдалануға қиындықтар туғызуы мүмкін.
Тәжікстанның осалдығы
Тәжікстанның Иранмен тікелей тауар айналымы әзірге аймақтағы кейбір басқа елдерге қарағанда аз, алайда Душанбе мен Тегеран арасындағы көлік және энергетикалық ынтымақтастық кеңеюде. Тәжікстан Ираннан барлығы 2,55 млн тонна мұнай мен мұнай өнімдерін сұрады: 2 млн тонна шикі мұнай, 300 мың тонна дизель отыны, 150 мың тонна бензин және 100 мың тонна авиациялық отын. Санкциялық режимнің қатаңдауы мұндай келісімдерді қиындатуы мүмкін, әрі проблемалар тек отын сатып алуда ғана емес, төлемдерді жүргізуде, сақтандыруда және тасымалды ұйымдастыруда да туындауы мүмкін. Аймақ банктері қайталама санкцияларға ұшырау немесе американдық қаржы жүйесіне қол жеткізуден айырылу қаупін тым жоғары деп бағаласа, Иранмен байланысты формальды түрде рұқсат етілген операциялардан да бас тартуы мүмкін.
Транзиттік тәуекелдер
Иран Орталық Азия үшін тек сауда серіктесі ретінде ғана емес, сонымен қатар Парсы шығанағы мен Үнді мұхиты порттарына баратын жолдардың бірі ретінде де маңызды. Жүктерді ел аумағы арқылы тасымалдау кезінде ирандық теміржолдармен, автомобиль тасымалдаушыларымен, порттармен, кеден қызметтерімен, сақтандыру компанияларымен және банктермен өзара әрекеттесу қажет. Тіпті өзі санкцияларға жатпайтын жүк те, егер оған қызмет көрсететін банктер, сақтандырушылар немесе тасымалдаушылар ирандық бағыттағы жұмыс тым жоғары тәуекелдер әкеледі деп шешсе, проблемаларға тап болуы мүмкін.