Ұлттық банк Ұлттық қордың валюталық операцияларын зеркалдауға көшіп, нарықтағы ұсынысты өзгертеді
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қазақстан Ұлттық банкі бюджеттік трансферттерді қаржыландыру үшін Ұлттық қордан шетел валютасын сатып алып, кейін оны ішкі нарықта біртіндеп сата бастады. Маусымда банк 460 млн доллар, шілдеде тағы 500 млн доллар сатып алды, ал қыркүйектен бастап жаңа «зеркалдау» схемасы аясында айына 200-300 млн доллар сататын болады. Бұл өзгеріс бюджеттік төлемдер мен валюталық сату мерзімдері арасындағы байланысты үзіп, нарықтың болжамдылығын төмендетеді.
Негізгі фактілер
- Үкімет 2026 жылғы 25 тамызда 2027–2029 жылдарға арналған бюджет жобасын мақұлдап, Ұлттық қордан аса маңызды инфрақұрылымға 5 трлн теңге бөлуді ұсынды.
- 2026 жылғы маусымда Ұлттық банк Ұлттық қордан 460 млн доллар, ал шілдеде тағы 500 млн доллар сатып алды.
- 2026 жылғы қыркүйектен бастап Ұлттық банк осы сатып алулардан айына 200-300 млн доллар сатады, бұл Ұлттық қордың кәдімгі валюталық сатуларынан бөлек.
- Ұлттық банк жаңа тәртіпті «Ұлттық қормен операцияларды зеркалдау» деп атайды — бұл термин бұрын алтын операциялары үшін қолданылған.
Жаңа механизм
Бұрынғы жүйеде Ұлттық банк бюджетке теңге қажет болғанда Ұлттық қордың валютасын нарықта сататын, ал сату көлемі үкіметтің трансферттерге болжамды сұраныстарына байланып, ай ішінде бөлінетін. 2026 жылғы маусымнан бастап Ұлттық банк алдымен Ұлттық қордан валюта сатып алып, бюджетке теңге аударуды қамтамасыз ете алады, содан кейін сатып алынған валютаны біртіндеп сатады. Маусымда банк 460 млн доллар, шілдеде 500 млн доллар сатып алып, бұл көлемдерді жыл соңына дейін ішкі нарықта біркелкі сататынын мәлімдеді. Қыркүйектен бастап Ұлттық банк мұндай сатулардың айлық көлемін алғаш рет ашты — 200-300 млн доллар, бұл Ұлттық қордың кәдімгі валюталық сатуларынан бөлек.
Алтын және Ұлттық қор
«Зеркалдау» термині алтын операциялары үшін бұрыннан қолданылған: Ұлттық банк қазақстандық өндірушілерден алтынды теңгеге сатып алып, содан кейін шығарылған теңгені алып қою үшін банктер мен компанияларға валюта сатады. Ұлттық қормен реттілік ұқсас, бірақ теңге алтын өндіруші компанияларға емес, бюджетке түседі. Алтын операцияларында Ұлттық банк металды сатып алу кезінде өзі шығарған теңгені алып қояды, ал Ұлттық қормен операцияларда бюджеттік трансфертті қамтамасыз етіп, валюталық бөлікті кейінірек орындайды.
Нарыққа әсері
Ұлттық банк трансферттер енді жыл ішіндегі түсімдер мен шығыстардың біркелкі еместігін ескере отырып, бюджеттің нақты қажеттіліктеріне қарай есептелетінін түсіндіреді. Операцияның валюталық бөлігі ұзағырақ кезеңге бөлінеді, бұл валютаның нарыққа шығу кестесін өзгертеді. Ұлттық банк жыл соңындағы сатылмаған қалдықтың қалай ескерілетінін жария түрде хабарламады. Шығыстардың экономикалық әсері жойылмайды: құрылысқа, жалақыға және импорттық жабдыққа бағытталған ақша экономикада сұранысқа айналады.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы