Түркия Қазақстан мұнайы есебінен БТД құбырының жүктемесін екі есеге жуық арттыруды көздеп отыр
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Түркия энергетика министрі Алпарслан Байрактар Баку–Тбилиси–Джейхан құбыры арқылы қазір тәулігіне шамамен 600 мың баррель мұнай айдалатынын, бұл жобалық қуаттың жартысына жуығы екенін мәлімдеді. Анкара Орталық Азиядан, оның ішінде Қазақстаннан қосымша мұнай тарту арқылы жүктемені екі есеге жуық арттыруды жоспарлап отыр. Бұл жоспар Әзірбайжанда өндіру көлемінің төмендеуі аясында талқылануда, соның салдарынан бағытта бос қуаттар пайда болуда.
Негізгі фактілер
- Баку–Тбилиси–Джейхан құбыры арқылы қазір тәулігіне шамамен 600 мың баррель мұнай айдалады, ал жобалық қуаты шамамен 1 млн баррельді құрайды.
- 2025 жылы БТД арқылы айдау 7,8%-ға төмендеп, 27,179 млн тоннаны құрады, ал Қазақстан мен Түрікменстаннан транзиттік көлем 22,2%-ға азайып, 4,122 млн тоннаға дейін түсті.
- SOCAR 2009 жылы БТД өткізу қабілеті турбуленттікке қарсы қоспалар есебінен тәулігіне 1,2 млн баррельге дейін ұлғайтылғанын, алайда базалық жобалық қуат 1 млн баррель болып қала беретінін хабарлайды.
- 2025 жылы БТД көлемінің 84,8%-ы Әзірбайжан мұнайына, ал 15,2%-ы Қазақстан мен Түрікменстаннан келетін транзиттік мұнайға тиесілі болды.
Құбырдың толық жүктелмеуі
Түркия энергетика министрі Алпарслан Байрактар Баку–Тбилиси–Джейхан құбыры арқылы қазір тәулігіне 500–600 мың баррель мұнай айдалатынын, бұл номиналды қуаттың 50–60%-ын құрайтынын мәлімдеді. Түркиялық BOTAŞ International операторы құбыр жылына шамамен 50 млн тонна тасымалдауға жобаланғанын, бұл тәулігіне шамамен 1 млн баррельге сәйкес келетінін атап өтеді. 2025 жылы БТД арқылы 27,18 млн тонна мұнай тасымалданды — номиналды 50 млн тоннаның жартысынан сәл астамы. Әзірбайжан мемлекеттік статистика комитеті 2025 жылы айдау көлемі 27,179 млн тоннаны құрағанын, бұл өткен жылмен салыстырғанда 7,8%-ға аз екенін хабарлады.
Орталық Азиядан жеткізілімдер
Байрактар Түркия инфрақұрылымын толығырақ жүктеу үшін Орталық Азиядан қосымша жеткізілімдер қажет екенін мәлімдеді. Министр қазақстандық мұнайды тасымалдауды ұлғайту мүмкіндігін бөлек атап өтті. 2025 жылы Қазақстан мен Түрікменстаннан БТД арқылы транзиттік көлем 4,122 млн тоннаны құрады, бұл жалпы айдаудың 15,2%-ы. Әзірбайжан көлемі өткен жылы 4,6%-ға, ал транзиттік көлем 22,2%-ға қысқарды.
Қуаттылық шектеулері
SOCAR 2009 жылы БТД өткізу қабілеті турбуленттікке қарсы қоспалар есебінен тәулігіне 1,2 млн баррельге дейін ұлғайтылғанын көрсетеді. Тәулігіне 1 млн баррель көрсеткіші түрік тарапы толығырақ жүктеуді талқылағанда бағдар ететін базалық жобалық қуат болып қала береді. БТД жүктемесінің негізін әлі де Әзери–Шырақ–Гүнешли блогының мұнайы, Шах-Дениз кен орнының конденсаты және SOCAR-дың басқа да көлемдері құрайды. Әзери–Шырақ–Гүнешлиде өндіру 2010 жылы шыңына жетіп, содан бері біртіндеп төмендеп келеді, бұл бағытта бос қуаттардың пайда болуына ықпал етеді.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы