Ғалымдар Гавайидегі телескоппен Күн бетіндегі плазмалық құйындарды алғаш рет бақылады

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Зерттеушілер Гавайидегі Daniel K. Inouye телескопының көмегімен Күннің көрінетін бетіндегі плазмалық құйындарды алғаш рет тікелей бақылады. Құйындар Кельвин–Гельмгольц тұрақсыздығынан пайда болады, бұл құбылыс бұлттарда, мұхиттарда және планеталар атмосфераларында байқалғанымен, Күнде бұрын расталмаған еді. Жаңалық энергияның қалай жинақталып, күн жарқылдары мен тәждік масса лақтырылыстарының қалай басталатынын түсіндіруге көмектесуі мүмкін.
Негізгі фактілер
- Гавайидегі Daniel K. Inouye телескопы құйындар көрінетін жоғары ажыратымдылықтағы кескіндер алды.
- Құйындар Кельвин–Гельмгольц тұрақсыздығынан пайда болады, ол сұйықтықтың немесе плазманың екі қабаты әртүрлі жылдамдықпен қозғалғанда орын алады.
- Осыған ұқсас құрылымдар Жердің бұлттарында, мұхиттарында және Юпитер мен Сатурнның атмосфераларында байқалған, бірақ Күн бетінде алғаш рет анықталды.
- Ғалымдар құйындар Күннің магнит өрісінің сызықтарын бұрап, күн жарқылдары мен тәждік масса лақтырылыстарын тудыруы мүмкін энергияның жинақталуына әкелуі мүмкін деп есептейді.
Жаңалық
Жаңалық әлемдегі ең қуатты күн телескопы — Гавайидегі Daniel K. Inouye телескопы алған жоғары ажыратымдылықтағы кескіндердің көмегімен жасалды. Телескоп Күннің көрінетін беті — фотосферадағы өте ұсақ бөлшектерді түсірді. Зерттеушілер құйындар Кельвин–Гельмгольц тұрақсыздығынан пайда болатынын анықтады — бұл физикалық құбылыс сұйықтықтың немесе плазманың екі қабаты әртүрлі жылдамдықпен қатар қозғалғанда орын алады. Шекарадағы шағын тербелістер уақыт өте келе мұхит толқындарының жағаға соғылуын еске түсіретін спираль тәрізді құрылымдарға айналады.
Ғылыми маңызы
Кельвин–Гельмгольц әсерлері Жердің бұлттарында, мұхиттарында және Юпитер мен Сатурнның атмосфераларында байқалған, бірақ Күн бетінде алғаш рет анықталды. Ғалымдар құйындар Күннің магнит өрісінің сызықтарын бұрап, энергияның жинақталуын тудыруы мүмкін деп санайды. Жинақталған энергияның кенеттен босатылуы күн жарқылдары мен тәждік масса лақтырылыстарын тудыруы мүмкін. Алынған нәтижелер Күннің сыртқы атмосферасы неліктен оның бетінен миллиондаған градусқа ыстық екенін түсіндіруге де көмектесуі мүмкін.