Мырзиёев Каримов жүйесін жаңғыртады, жаңа Өзбекстан құрмайды

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Ислам Каримов қайтыс болғаннан кейін он жыл өткен соң Шавкат Мырзиёев Өзбекстанның экономикасы мен қоғамын ашты: 2025 жылы ЖІӨ өсімі 7,7%-ға жетті, кедейлік 5,8%-ға дейін төмендеді. Бірақ саяси жүйе әлі де президенттің айналасында айналады, ал игіліктерге қол жеткізу оның отбасына жақындықпен анықталады. Реформалар билеуші режимнің үстемдігіне қауіп төндіре бастаған жерде тоқтайды.
Негізгі фактілер
- Мырзиёев тұсында Өзбекстан экономикасы жылына орта есеппен 5–6%-ға өсті, ал 2025 жылы рекордтық 7,7%-ға дейін жеделдеді.
- Кедейлік деңгейі 2021 жылғы 17%-дан 2025 жылы 5,8%-ға дейін төмендеді, ал жұмыссыздық пандемия кезіндегі 10,5% шыңынан 2025 жылға қарай 4,8%-ға дейін құлдырады.
- Өзбекстанға тікелей шетелдік инвестициялар ағыны тек 2024 жылдың өзінде 11,9 млрд долларды құрады.
- Каримов тұсында 35 жасқа дейінгі әйелдерге шетелге шығу үшін ата-анасының екеуінің де рұқсаты қажет болатын; қазір құжаттарды тексеру бес минуттан аспайды.
Экономикалық ашылу
Мырзиёевтің реформалары Өзбекстан экономикасын түбегейлі өзгертті: орташа жылдық өсім 5–6% құрады, ал 2025 жылы рекордтық 7,7%-ға жетті. Кедейлік 2021 жылғы 17%-дан 2025 жылы 5,8%-ға дейін төмендеді, ал жұмыссыздық пандемия кезіндегі 10,5%-дан 2025 жылға қарай 4,8%-ға дейін құлдырады. Бұл көрсеткіштер енді Каримов тұсындағыдай бастықтарға әшекейленген есептерден алынбай, халықаралық стандарттар бойынша есептеледі. Тікелей шетелдік инвестициялар 2024 жылы 11,9 млрд долларға жетті, бұл елдің халықаралық оқшауланудан шыққанын көрсетеді.
Саяси сабақтастық
Экономикалық ырықтандыруға қарамастан, саяси жүйе әлі де қолмен басқару режимінде шешім қабылдайтын президенттің айналасында айналады. Игіліктерге қол жеткізу президент отбасына жақындықпен анықталады, ал реформалар билеуші режимнің үстемдігіне қауіп төндіре бастаған жерде тоқтайды. Мырзиёев жаңа Өзбекстан құрудан гөрі, Каримов жүйесін жаңғыртып, тек өз адамдарына сену және барлық еңбекті бірінші тұлғаға телу логикасына қайта оралды.