Климат сезімталдығы модельдік бағалаудан жоғары болып, жылынуды жеделдетуі мүмкін

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Ғалымдар сульфатты аэрозольдердің салқындату әсерінің жоғалуы жаһандық жылынуды аздап жеделдетеді деген пікірге көбірек бейім. Соңғы үш жыл бақылау тарихындағы ең жылы үш жыл болды, ал Ұлыбританияның Метеорологиялық қызметі 2027 жыл 2024 жылдан асып, ең жылы жыл болады деп есептейді. Пікірталас температураның көтерілуіне не себеп болғаны — таза ауа ма, әлде көмірқышқыл газы ма — деген жария даудан кейін өрбіді.
Негізгі фактілер
- Соңғы үш жыл бақылау тарихындағы ең жылы үш жыл болды, ал Ұлыбританияның Метеорологиялық қызметі 2027 жыл 2024 жылдан асып, ең жылы жыл болады деп есептейді.
- Рето Кнутти және оның ETH Zurich командасы Эль-Ниньо сияқты табиғи ауытқуларды алып тастағаннан кейін жылыну жылдамдығы артқан деген қорытындыға келді.
- Күкірт шығарындылары таза ауа саясатының арқасында, мысалы АҚШ-тың қышқыл жаңбыр бағдарламасы, күрт қысқаруда, ал көмірқышқыл газының шығарындылары рекордтық деңгейге жақын қалып отыр.
- Биыл жарияланған жеке зерттеу бірнеше ірі табиғи факторларды ескергеннен кейін жылынудың жеделдеуі туралы ұқсас қорытындыға келді.
Аэрозольдік салқындатудың жоғалуы
Көмір мен мұнайды жағу күкірт диоксидін шығарады, ол күн сәулесін ғарышқа кері шағылыстыратын ұсақ бөлшектер — сульфатты аэрозольдер түзеді. Әлем бойынша таза ауа саясаты, мысалы 1990 жылдардың басындағы АҚШ-тың қышқыл жаңбыр бағдарламасы, күкірт шығарындыларын күрт қысқартты. Ғалымдар осы салқындату әсерінің жоғалуы жаһандық жылынуды аздап жеделдетеді деген пікірге көбірек бейім. Көмірқышқыл газының шығарындылары күкірт ластануының қысқаруына қарамастан рекордтық деңгейге жақын қалып отыр.
Жылынудың жеделдеу дәлелдері
Рето Кнутти, ETH Zurich климат физикасы профессоры және IPCC бұрынғы жетекші автор-үйлестірушісі, табиғи ауытқуларды алып тастағаннан кейін жылыну жылдамдығы артқанын мәлімдейді. Биыл жарияланған жеке зерттеу бірнеше ірі табиғи факторларды ескергеннен кейін ұқсас қорытындыға келді. Соңғы үш жыл бақылау тарихындағы ең жылы үш жыл болды, ал Ұлыбританияның Метеорологиялық қызметі 2027 жыл 2024 жылдан асып, ең жылы жыл болады деп есептейді. Эль-Ниньо және басқа табиғи ауытқулар жаһандық температураны уақытша көтеруі мүмкін, бірақ негізгі тренд жеделдеп бара жатқан сияқты.