Непалдағы су тасқыны 1 300-ден астам адамның өмірін қиды, 5 500 адам із-түзсіз жоғалды

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
26 тамызда Непалдың биік таулы аймағында алып мұз бен тау жыныстары құлап, каскадты су тасқынын тудырып, 1 300-ден астам адамның өмірін қиды және 5 500-ден астам адамды із-түзсіз жоғалтты. Іздестіру-құтқару жұмыстары жалғасуда, 7 қыркүйек ұлттық аза тұту күні деп жарияланды. Апат 6 ауданның 17 муниципалитетінде шамамен 84 мың адамға әсер етті, алдын ала шығын 387,5 млрд непал рупийіне бағалануда.
Негізгі фактілер
- Непалдағы су тасқынынан қаза тапқандар саны 1 300-ден асты, 5 500-ден астам адам із-түзсіз жоғалғандар тізімінде.
- БҰҰ Даму бағдарламасының бағалауы бойынша, апат 6 ауданның 17 муниципалитетінде шамамен 84 мың адамға әсер етті.
- Непалдың Табиғи апаттар қаупін төмендету жөніндегі ұлттық басқармасының деректері бойынша, алдын ала экономикалық шығын 387,5 млрд непал рупийіне, шамамен 2,56 млрд долларға бағалануда.
- Кемінде 7 500 үй қирады, тағы шамамен 20 мың үй қалпына келтіруді немесе толық қайта құруды қажет етеді.
- Спутниктік деректер мен геологиялық талдау себеп жер сілкінісі емес, мұз бен тау жыныстарының өздігінен құлауы болғанын растады.
Каскадты апат
26 тамызда Непалдың Қытаймен шекарасындағы биік таулы аймағында алып мұз бен тау жыныстары құлады. Су, тас және балшық ағыны тау аңғарларымен төмен қарай ұмтылып, жолындағының бәрін жайпап өтті. Су тасқыны бір табиғи құбылыс екіншісін тудыратын каскадты апатқа тез ұласты. Бастапқыда басты себеп жер сілкінісі деп есептелді, бірақ кейін спутниктік деректер мен геологиялық талдау бұл нұсқаны жоққа шығарды. Өздігінен құлау Лхенде өзенінің арнасы бойымен, одан әрі Бхоте-Коси және Тришули жүйесі арқылы қарқынды ағын тудырды.
Адам және экономикалық шығындар
Қаза тапқандар саны 1 300-ден асты, 5 500-ден астам адам із-түзсіз жоғалғандар тізімінде. Іздестіру-құтқару жұмыстары жалғасуда, 7 қыркүйек Непалда ұлттық аза тұту күні деп жарияланды. БҰҰ Даму бағдарламасының бағалауы бойынша, апат жалпы алғанда 6 ауданның 17 муниципалитетінде шамамен 84 мың адамға әсер етті. Непалдың Табиғи апаттар қаупін төмендету жөніндегі ұлттық басқармасы 387,5 млрд непал рупийі, шамамен 2,56 млрд доллар алдын ала шығын туралы хабарлады. Кемінде 7 500 үй қирады, тағы шамамен 20 мың үй қалпына келтіруді немесе толық қайта құруды қажет етеді.
Климаттық осалдық
Непал ондаған жылдар бойы су тасқыны мен көшкіндерге тап болып келеді, ал қазіргі төтенше жағдайдың нәтижесін алдын ала болжауға болар еді. Ғалымдар сақтық танытып, нақты құлау тек жаһандық жылынудан болды деп айтпайды. Климаттық өзгерістер тау ортасының өзін өзгертуде: мұздықтар шегінуде, мәңгі тоң көлемі азаюда, қар мөлшері мен жауын-шашын сипаты өзгеруде. Мұз бен қатқан топырақ тау беткейлерін ұстап тұруға көмектескен жерлерде біртіндеп жаңа тұрақсыздық аймақтары пайда болуда. Associated Press мамандарға сілтеме жасап атап өткендей: Гималай мұздық, геологиялық және гидрологиялық қауіптердің үйлесіміне барған сайын осал болып келеді. Непал әлемдік парниктік газдар көлемінің 0,1%-нан азын шығарады, алайда жылынудың салдарын пропорционалды емес күшті сезінуде.