Қазақстанда Парламентті Құрылтаймен алмастырған жаңа Конституция күшіне енді

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
1 шілдеде Қазақстанда екі палаталы Парламентті Құрылтаймен алмастырған және Вице-президент лауазымын енгізген жаңа Конституция күшіне енді. Құжат 11 бөлім мен 95 баптан тұрады, 77 бап жаңартылып, екі жаңа бөлім қосылды. Өзгерістерге Миранда қағидаты мен жаңа отбасылық нормалар да кіреді.
Негізгі фактілер
- Жаңа Конституция 11 бөлім мен 95 баптан тұрады, 77 бап жаңартылып, екі жаңа бөлім қосылды.
- Құрылтай екі палаталы Парламентті алмастырды, 23 тамызда 5 партиядан 145 өкіл 5 жыл мерзімге сайланды.
- Құрылтай төрағасы болып 144 дауыс алған Айбек Дадебай сайланды, ал Ерлан Қарин мемлекет басшысының жарлығымен Вице-президент болып тағайындалды.
- Миранда қағидаты бекітілді: құқық қорғау органдары ұстау сәтінен бастап құқықтары мен ұстау себептерін дереу түсіндіруге міндетті.
- Салық кодексінен Конституциялық сотқа жүгінгені үшін мемлекеттік баж алынып тасталды.
Конституция құрылымы
Жаңа Конституция 11 бөлім мен 95 баптан тұрады, 77 бап жаңартылып, екі жаңа бөлім қосылды. «Халық кеңесі» және «Конституцияға өзгерістер мен толықтырулар енгізу» бөлімдері қосылды. Екі палаталы Парламент заң шығарушы мәртебесін алған Құрылтаймен алмастырылды. 23 тамыздағы сайлауда 5 партиядан 145 өкіл 5 жыл мерзімге сайланды. Құрылтай төрағасы болып Айбек Дадебай сайланды, оған 144 депутат дауыс берді.
Жаңа институттар
Саяси тұрақтылықты қамтамасыз ету үшін Вице-президент лауазымы енгізілді. Мемлекет басшысының жарлығымен Вице-президент болып Ерлан Қарин тағайындалды. Салық кодексіне өзгерістер енгізілді: «Парламент» атауы «Құрылтайға» ауыстырылды, «Қазақстан Халық кеңесі» туралы норма енгізілді. «Республикалық референдум» термині «жалпыұлттық референдумға» ауыстырылды. Салық кодексінен Конституциялық сотқа жүгінгені үшін мемлекеттік баж алынып тасталды.
Құқықтар және отбасы
Жаңа Конституцияда Миранда қағидаты бекітілді. Құқық қорғау органдары ұстау сәтінен бастап құқықтары мен ұстау себептерін дереу түсіндіруге міндетті. Күдікті үнсіз қалуға, адвокат көмегін пайдалануға және күдіктің мәнін білуге құқылы. Заңгер Нұрлан Жанабаев мұны өте маңызды кепілдік деп атады, өйткені адам ұстау кезінде ең осал болады. Неке институтын нығайтуға, ата-ана жауапкершілігін арттыруға және балалардың құқықтарын қорғауға бағытталған жаңа нормалар енгізілді.