Қазақстан вице-президент лауазымын және бір палаталы парламенті бар жаңа Конституцияны қабылдады
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қазақстан 15 наурызда өткен республикалық референдумда вице-президент лауазымын және бір палаталы парламентті (Құрылтай) енгізетін жаңа Конституцияны қабылдады. 12 мыңнан астам қоғамдық ұсыныс ескеріліп әзірленген құжат ұсталған адамдарға құқықтарын міндетті түрде түсіндіруді қоса алғанда, азаматтардың құқықтық қорғалуын күшейтеді. Сенатор Геннадий Шиповскихтің айтуынша, Конституцияның бұрынғы нұсқасындағы ережелердің 80%-дан астамы өзгертілді.
Басқару реформасы
Жаңа Конституция екі палаталы парламентті Құрылтай деп аталатын бір палаталы органмен алмастырады және вице-президент лауазымын енгізеді. Жоғарғы консультативтік орган ретінде 'Халық кеңесі' құрылады. Сенатор Шиповскихтің айтуынша, осы өзгерістерді енгізу үшін Конституция баптарының 80%-дан астамы қайта қаралды. Реформалар саяси институттарды нығайтуға және азаматтық белсенділікті арттыруға бағытталған.
Құқықтық қорғау
Конституция алғаш рет адвокатураға ресми конституциялық мәртебе беріп, ұсталғандарға олардың құқықтарын дереу түсіндіруді міндеттейді. 'Бұл сот процесінде тепе-теңдікті және әрбір азаматтың құқықтарын толық қорғауды қамтамасыз етеді', — деді Шиповских. Құжат сондай-ақ азаматтардың қоршаған ортаны қорғау және оны ластамау міндетін бекітеді. Сенатор бұл ережелер қоғамдық ұсыныстарды көрсететінін атап өтті.
Экологиялық және азаматтық нормалар
Авторлардың ойынша, жаңа Конституция мемлекеттік органдардың жұмысының ашықтығына басты назар аударады. Сенатор Шиповских құжат 12 мыңнан астам қоғамдық ұсынысты ескеріп әзірленгенін, бұл оны 'Халық Конституциясы' деп атауға мүмкіндік бергенін атап өтті. Конституциялық реформалар қоғамдық бақылауды күшейтеді және неғұрлым ашық басқару моделін қалыптастыруға ықпал етеді деп күтілуде.
Бұдан әрі
Жаңа саяси институттар алдағы айларда құрылады деп күтілуде, алайда сайлау мерзімдері мен вице-президенттің тағайындалуы жарияланбайды. Сарапшылар атқарушы биліктің шоғырлануы бір палаталы парламентпен бірге іс жүзінде тежемелік әрі тепе-теңдік жүйесіне әсер етуі мүмкін деп атап өтеді.
1 дереккөз
Қазақстан вице-президент лауазымын және бір палаталы парламенті бар жаңа Конституцияны қабылдады
