АҚШ-тың бұрынғы сауда өкілі Фроман: Қытайдың экспорттық қуаты шегіне жақындады
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
АҚШ-тың бұрынғы сауда өкілі Майкл Фроман әлемнің Қытайдың артық өндірістік қуатын сіңіру мүмкіндігі шегіне жақындағанын ескертеді. 2025 жылы Қытайдың сауда балансының оң сальдосы рекордтық 1,2 трлн долларға жетті, ал 2026 жылдың басында 20%-дан астам өсті. АҚШ пен ЕО сауда кедергілерін енгізуде, ал Пекин экспортқа бағытталған өсу моделінен бас тартпайды.
Негізгі фактілер
- 2025 жылы Қытайдың сауда балансының оң сальдосы 1,2 трлн долларға жетті — тарихтағы ең ірі көрсеткіш, әлемдік тауар саудасынан үш есе жылдам өсті.
- ХВҚ биылғы әлемдік ЖІӨ өсімін шамамен 3,1% деп бағалайды, ал Қытайдың сауда профициті 2026 жылдың басында 20%-дан астам өсті.
- Қытай компаниялары юаньның төмендетілген бағамы мен мемлекеттік субсидиялардың арқасында бәсекелестерінен 30%-ға дейін төмен баға белгілейді.
- Қытайдың өнеркәсіптік кәсіпорындарының үштен біріне жуығы артық өндіріс пен баға соғыстары салдарынан шығынмен жұмыс істейді.
- Бұрын ашық нарықтардың қорғаушысы болған Еуропалық одақ енді Қытайға қарсы сауда кедергілерін асығыс енгізуде.
Қытайдың экспорттық өрлеуі
2026 жылдың басында Қытайдың сауда профициті 2025 жылғы рекордтық 1,2 трлн доллардан кейін 20%-дан астам өсті. Фроман келтірген ХВҚ деректері бойынша, профицит әлемдік тауар саудасынан үш есе жылдам өсті. Қытай өндірушілері юаньның төмендетілген бағамы мен мемлекеттік субсидиялардың арқасында шетелдік бәсекелестерінен 30%-ға дейін төмен баға белгілейді. Қытайдың өнеркәсіптік кәсіпорындарының үштен біріне жуығы артық өндіріс пен қатаң баға соғыстары салдарынан шығынды.
Жаһандық қарсылық
Президент Трамп өткен жылы Қытай тауарларына баж салығын көтеріп, мұны «Азаттық күні» сауда соғысының орталық элементіне айналдырды. Бұрын ашық нарықтардың табанды қорғаушысы болған Еуропалық одақ енді Қытай импортына қарсы сауда кедергілерін асығыс тұрғызуда. Фроман Foreign Affairs журналында «Қытай импортының ағыны әкелетін деиндустриализация мен сыни тәуелділікке шыдауға саяси дайындық шектеулі және азаюда» деп жазды. Ол протекционизм күшейіп, қытайлық өндірушілерді нарыққа қол жеткізуден айыруы мүмкін деп болжайды.
Пекиннің дилеммасы
Пекин экономиканы экспорт пен өнеркәсіптен басқа жаққа қайта теңгерімдеу қажеттігін мойындап, тұтынушылық шығындарды қолдауға қадамдар жасады. Үкімет сондай-ақ «инволюция» деп аталатын шамадан тыс бәсекемен күресуге тырысуда. Фроман Қытай экспортқа бағытталған өсу моделінен толық бас тарта алмайды, өйткені бұл бір мезгілде экономикалық гранд-стратегия және саяси жоба деп тұжырымдайды. Ол Қытайдың шетелдік нарықтарға қол жеткізуінің кенеттен жабылуы экспорттық модельдің күйреуін тездетіп, жаһандық экономикалық дағдарыс ықтималдығын арттыруы мүмкін деп ескертті.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы