Қазақстан Ұлттық қордан алу саясатын 2027-2029 жылдарға өзгертеді

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қазақстан 2027 жылы Ұлттық қордан қосымша 2 трлн теңге, ал 2028 және 2029 жылдары әрқайсысында 1,5 трлн теңгеден алуды жоспарлап отыр, бұл 2025 жылғы трансферттерді қатаңдатқан бюджеттік ережелерді жояды. AERC сарапшысы Асхат Мұхтарұлы бұл қадам үкіметтің үш жыл бойы алуды шектеу жөніндегі бұрынғы міндеттемелеріне қайшы келетінін мәлімдеді. Қосымша трансферттер бюджеттің қарыз алу қажеттілігін және қарызға қызмет көрсету шығындарын азайтады.
Негізгі фактілер
- Қазақстан 2027 жылы Ұлттық қордан қосымша 2 трлн теңге, ал 2028 және 2029 жылдары әрқайсысында 1,5 трлн теңгеден нысаналы трансферт түрінде алуды жоспарлап отыр.
- 2025 жылғы бюджет-салық саясатының реформасы Ұлттық қордан трансферттерге қойылатын талаптарды қатаңдатты және жаңа бюджеттік ережелерді бекітті.
- AERC сарапшысы Асхат Мұхтарұлы жаңа жоспарлар үкіметтің стратегияны кемінде үш жыл сақтау жөніндегі бұрынғы міндеттемелеріне қайшы келетінін мәлімдеді.
- Қосымша трансферттер республикалық бюджеттің қарыз алу қажеттілігін азайтып, қарызға қызмет көрсету шығындарын төмендетеді.
Саясаттың өзгеруі
Қазақстанның 2025 жылғы бюджет-салық саясатының реформасы Ұлттық қордан трансферттерге қойылатын талаптарды қатаңдатты және жаңа бюджеттік ережелерді заңмен бекітті. Мемлекет бюджеттік импульсті төмендете бастады және мұнай кірістерін болашақ ұрпақ үшін жинақтауға көбірек көңіл бөлді. Бастапқыда стратегия кемінде алдағы үш жыл бойы сақталады деп болжанған еді. 2027-2029 жылдарға арналған әлеуметтік-экономикалық дамудың жаңа болжамы мен республикалық бюджет жобасы осы стратегиядан айтарлықтай шегінуді ұсынады.
Сарапшының бағалауы
AERC сарапшысы Асхат Мұхтарұлы мәселе трансферттер көлемінде емес, жоспарлардың тұрақсыздығында екенін айтты. Оның айтуынша, үкіметтің экономикалық блогы көңіл-күйінің күрт өзгеруі ұзақ мерзімді көкжиекке нақты көзқарастың жоқтығы туралы әсер қалдырады. Мұхтарұлы сарқылатын байлық көзінен түсетін кірістер туралы сөз болып отырғанын, сондықтан тиімділікке, ашықтыққа және нысаналы бағыттылыққа қойылатын талаптар ерекше қатаң болуы керектігін атап өтті.