Қазақстан TRIPP дәлізіне қатысуды және Армения теміржолдарын басқаруды қарастыруда
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Қазақстан Әзірбайжанды Армения арқылы Нахчыван эксклавымен байланыстыратын TRIPP жобасына қосылу мүмкіндігін қарастыруда. Армения Қазақстанға TRIPP Development компаниясының 5% үлесін және теміржол басқаруын ресейлік компаниядан «Қазақстан темір жолына» беруді ұсынды. 2025 жылы Вашингтонда қол қойылған үшжақты декларациямен қолдау тапқан жоба Оңтүстік Кавказдағы транзиттік және энергетикалық бағыттарды өзгертуі мүмкін.
Негізгі фактілер
- Ұзындығы 40 шақырымнан асатын TRIPP дәлізі Арменияның Сюник облысы арқылы өтіп, Әзірбайжанның негізгі аумағын Нахчыван эксклавымен байланыстырады.
- Жобаны басқаратын TRIPP Development компаниясының шамамен 74% американдық тарапқа тиесілі, инвестиция көлемі 1 млрд доллардан асады деп бағаланады.
- Армения премьер-министрі Никол Пашинян Қазақстан мен Қырғызстанға TRIPP Development компаниясындағы шамамен 26% армяндық үлестен 5%-дан ұсынды.
- Арменияның теміржол желісі 2008 жылдан бері РЖД еншілес компаниясы «Оңтүстік-Кавказ темір жолы» ЖАҚ басқаруында, 30 жылдық концессия бойынша.
- Армения концессияны 400 млн долларға сатып алып, басқаруды «Қазақстан темір жолы» АҚ-на беруі мүмкін.
TRIPP дәлізінің бастаулары
TRIPP жобасы 2025 жылдың тамызында рәсімделді, сол кезде АҚШ президенті Дональд Трамп Әзірбайжан президенті Ильхам Әлиев пен Армения премьер-министрі Никол Пашинянның Вашингтонда үшжақты декларацияға қол қоюына ықпал етті. Дәліз автомобиль және теміржолдарды салуды немесе жаңғыртуды, сондай-ақ мұнай-газ құбырлары мен түрлі кабельдік желілерді тартуды қамтиды. TRIPP Development дәліз инфрақұрылымын салуға және оны 49 жыл бойы басқаруға басым құқық алды, тағы 50 жылға ұзарту мүмкіндігімен. Жобаға салынатын инвестиция 1 млрд доллардан асады деп бағаланады, алайда нақты қаржыландыру көздері әлі талқылануда.
Қазақстанның қатысуы
Қазақстан президенті Қасым-Жомарт Тоқаев 2025 жылғы 7 қарашада Ақ үйде АҚШ басшылығымен кездесуде TRIPP жобасына қолдау білдірді. 2025 жылғы 21 қарашада Армения премьер-министрі Пашинянның Астанаға сапары кезінде Тоқаев Қазақстанның TRIPP-ке қосылуға мүдделілігін растады. Тоқаев TRIPP стратегиялық дәліздерін Транскаспий халықаралық көлік бағытымен және Солтүстік-Оңтүстік дәлізімен ұштастыру екі елдің мүддесіне сай келетінін мәлімдеді. Пашинян Қазақстан мен Қырғызстанға TRIPP-ке қосылуды және армяндық үлестен TRIPP Development компаниясының 5%-ын әр елге беруді ұсынды.
Армения теміржолдарын беру
Арменияның теміржол желісі 2008 жылдан бері РЖД еншілес компаниясы «Оңтүстік-Кавказ темір жолы» ЖАҚ тарапынан 30 жылдық концессия бойынша пайдаланылады. Армения концессияны 400 млн долларға сатып алып, басқаруды «Қазақстан темір жолы» АҚ-на беру мүмкіндігін қарастыруда. Мұндай беру теміржолды ресейлік бақылаудан шығарып, қазақстандық басқаруға өткізер еді.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы