NASA Ingenuity тікұшағы Марстың сирек атмосферасында ұшу мүмкіндігін дәлелдеді

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Салмағы 1,8 кг NASA Ingenuity тікұшағы 2021 жылғы 19 сәуірде Езеро кратерінің үстінде шамамен үш метрге көтеріліп, басқа планетада қозғалтқышпен алғашқы басқарылатын ұшуды жасады. Аппараттың коаксиалды винттері минутына 2400 айналым жылдамдықпен айналып, тығыздығы Жердікінің бір пайызынан да аз Марс атмосферасында көтеру күшін қалыптастырды. Нәтижесінде Ingenuity үш жылға жуық уақыт ішінде 72 рет ұшып, жобалық бес ұшу көрсеткішінен айтарлықтай асып түсті.
Негізгі фактілер
- Ingenuity-дің 2021 жылғы 19 сәуірдегі алғашқы ұшуы Езеро кратерінің үстінде шамамен үш метр биіктікке жетті.
- Тікұшақтың әрқайсысының диаметрі 1,2 метр болатын екі коаксиалды винті минутына 2400 айналым жылдамдықпен айналды.
- Марс бетіндегі ауырлық күші Жердікінің шамамен 38 пайызын құрайды, бұл Ingenuity-дің тиімді салмағын шамамен 0,68 кг-ға дейін төмендетеді.
- Ingenuity 30 Марс тәулігі ішінде бес ұшуға есептелген, бірақ үш жылға жуық уақытта 72 рет ұшты.
Ұшу міндеті
Марста атмосфера тығыздығы Жердікінің бір пайызынан да аз, сондықтан винт қалақтарының тіреуге ауасы жоқтың қасы. Ingenuity мұны екі қарама-қарсы айналатын коаксиалды винтте орналасқан, әрқайсысының диаметрі шамамен 1,2 метр болатын төрт көміртекті талшықты қалақпен өтеді. Винттер минутына 2400 айналым жылдамдықпен айналып, әр секунд сайын 40 айналым жасады. Мұндай коаксиалды схема реактивті моменттерді сөндіріп, құйрық винтінің қажеттілігін жойып, массаны үнемдеді.
Аэродинамикалық қағидаттар
Көтеру күші ауа тығыздығына, қалақтардың ауданына, аэродинамикалық пішініне және қалақ жылдамдығының квадратына тәуелді. Ауа тығыздығының Жердікінің жүзден біріне дейін төмендеуі өзгермеген винттің көтеру күшін толық дерлік жояды. Марстың төменгі гравитациясы — Жердікінің шамамен 38 пайызы — Ingenuity салмағын шамамен 0,68 кг-ға дейін азайтты, бірақ бұл атмосфералық айыппұлды өтей алмады. Тікұшаққа салыстырмалы массадағы жердегі аппаратқа қарағанда әлдеқайда үлкен винт ауданы мен жоғары қалақ жылдамдығы қажет болды.