Қытай-Қырғызстан-Өзбекстан теміржолының құрылысы Қазақстанды айналып өтіп басталды
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Тамыз айының соңында Бішкекте Қытай-Қырғызстан-Өзбекстан теміржолының құрылысы ресми түрде басталды. Қашғардан Андижанға дейінгі 532,5 шақырымдық бағыт Қытай табанымен салынатын 160 шақырымдық учаскені қамтиды, бұл Қазақстанды айналып өтетін жаңа теміржол дәлізін құрайды. Қытай жобалау компаниясының 51% иеленіп, 2,35 млрд доллар несие береді.
Негізгі фактілер
- Қытай-Қырғызстан-Өзбекстан теміржолы Қашғардан Андижанға дейін 532,5 шақырымға созылады, оның 304,9 шақырымы Қырғызстандағы жаңа құрылысқа тиесілі.
- Қытай бірлескен жобалау компаниясының 51% иеленеді, Қырғызстан мен Өзбекстан — әрқайсысы 24,5%.
- Жобаның құны 4,7 млрд долларға бағаланады, Қытай қытай банктерінің синдикаты арқылы 2,35 млрд доллар несие береді.
- Қырғызстан шамамен 573 млн доллар енгізуі керек, оның жартысын Бішкек мемлекеттік бюджеттен бөледі.
- 2026 жылдың мамырында Қырғызстан Қытаймен 305 млн доллар жеңілдікті несие туралы келісті, оның 35% — грант.
Жоба құрылымы
Жол қытайлық Қашғарды өзбекстандық Андижанмен қырғыз Торугарт, Макмал және Жалал-Абад арқылы байланыстырады. Бағыттың жалпы ұзындығы 532,5 шақырымды құрайды, оның 304,9 шақырымы Қырғызстандағы жаңа құрылыс, 158 шақырымы Қытайда, ал өзбекстандық учаске бұрыннан бар және тек жаңғыртуды қажет етеді. Қырғыз учаскесінің шамамен 40% — жалпы ұзындығы 120 шақырымдай 29 туннель мен 50 көпірден тұрады. Жоба Торугарттан Макмалға дейін 1435 мм қытай табанымен салынатын 160 шақырымдық учаскені қамтиды, ал одан әрі Жалал-Абадқа дейінгі 145 шақырымда 1520 мм ресейлік табан қолданылады.
Қаржыландыру және меншік
Жобаның құны шамамен 4,7 млрд долларға бағаланады, Қытай бірлескен жобалау компаниясында 51% алады, Қырғызстан мен Өзбекстан — әрқайсысы 24,5%. Қытай банктерінің синдикаты — Қытай мемлекеттік даму банкі мен ҚХР Эксимбанкі — арқылы Бейжің жобалау компаниясына 35 жыл мерзімге шамамен 2,35 млрд доллар несие береді. ҚХР сондай-ақ жарғылық капиталға шамамен 1,198 млрд доллар енгізеді. Қырғызстан шамамен 573 млн доллар енгізуі керек, оның жартысын Бішкек тікелей мемлекеттік бюджеттен бөледі. 2026 жылдың мамырында Қырғызстан үкіметі Бейжіңмен 305 млн доллар көлемінде жеке жеңілдікті несие бөлу туралы келісті, оның 35% — қайтарымсыз грант, ал қалған бөлігі 25 жылға жылдық 1,5% мөлшерлемемен берілді.
Стратегиялық маңызы
Жол Орталық Азия ішінде қытай теміржол жүйесінің посткеңестік желімен физикалық түйісу нүктесін құрайды, әрі бұл бұрынғыдай Қазақстан шекарасында емес. Қырғызстан президенті Садыр Жапаров қазіргі кезеңді «қарым-қатынастардың алтын кезеңі» деп атады, ал ҚХР төрағасы Си Цзиньпин сапалы құрылыс пен жобаның тез ілгерілеуін қамтамасыз етуге шақырды. Жоба Қазақстанның Қытай мен Орталық Азия арасындағы теміржол транзитіндегі монополиясының аяқталуы ретінде қарастырылады.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы