Орталық Азиядағы жер деградациясы 24 млн адамға әсер етеді — БҰҰ баяндамасы
Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Орталық Азияда 80 млн гектардан астам жер деградацияға ұшырап, бұл шамамен 24 млн адамға әсер етеді, делінген БҰҰ-ның шөлейттенумен күрес конвенциясының баяндамасында. Жыл сайынғы экономикалық шығын 2–6 млрд долларға бағаланады. Аймақ әлемдік орташа көрсеткіштен екі есе жылдам жылынып, мұздықтар ауданы 50 жылда 30%-ға қысқарды.
Негізгі фактілер
- Орталық Азияда 80 млн гектардан астам жер деградацияға ұшырады, бұл аймақ аумағының төрттен бірінен астамын құрайды.
- Деградацияға ұшыраған жерлерде шамамен 24 млн адам тұрады.
- Жер деградациясынан жыл сайынғы экономикалық шығын 2–6 млрд долларға бағаланады.
- Орталық Азия әлемдік орташа көрсеткіштен шамамен екі есе жылдам жылынып, мұздықтар ауданы соңғы 50 жылда шамамен 30%-ға қысқарды.
- Қырғызстан 2030 жылға қарай 300 мың гектар деградацияға ұшыраған жайылымды қалпына келтіруді жоспарлап отыр.
Деградация ауқымы
Орталық Азияда 80 млн гектардан астам жер деградацияға ұшырады, бұл аймақ аумағының төрттен бірінен астамын құрайды. Мұндай жерлерде шамамен 24 млн адам тұрады, деп хабарлайды БҰҰ Жаңалықтар қызметі БҰҰ Шөлейттенумен күрес конвенциясының баяндамасына сілтеме жасап. Жер деградациясынан жыл сайынғы экономикалық шығын 2–6 млрд долларға бағаланады. Шығындар өнімділіктің төмендеуіне, жайылымдардың нашарлауына және жер өнімділігінің қысқаруына байланысты.
Климат және қалпына келтіру
Орталық Азия әлемдік орташа көрсеткіштен шамамен екі есе жылдам жылынып, мұздықтар ауданы соңғы 50 жылда шамамен 30%-ға қысқарды. Қырғызстан 2030 жылға қарай 300 мың гектар деградацияға ұшыраған жайылымды қалпына келтіруді жоспарлап отыр, оның ішінде жергілікті қауымдастықтар деңгейінде басқаруды дамыту арқылы. Өзбекстанда Арал теңізінің құрғаған табанының 2 млн гектарына сексеуіл отырғызылды. Тәжікстанда тау беткейлерінде бау-бақша шаруашылығы дамып келеді, бұл өнім алуға, ылғалды сақтауға және сел ағындарының қаупін азайтуға мүмкіндік береді. Қазақстан ауыл шаруашылығы жерлерін қалпына келтіру және көміртекті егіншілік бойынша жобаларды дамытуда, ал Түрікменстан жылжымалы құмдарды бекіту және қорғаныш жасыл белдеулерін құру әдістерін қолдануда.
Экономикалық қайтарым
БҰҰ Шөлейттенумен күрес конвенциясының атқарушы хатшысы Ясмин Фуад жерді қалпына келтірудің экономикалық пайдасын атап өтті. Бағалаулар бойынша, 30 жылдық көкжиекте жер деградациясымен күреске салынған әрбір доллар шамамен 5 доллар қайтарым бере алады.
1 дереккөз
Уақыт · артта қалуы