Мирзиёев Өзбекстанның мақта алқаптарындағы мәжбүрлі еңбек мұрасын айыптады

Материал бірнеше дереккөз негізінде жасанды интеллектпен дайындалды — түпнұсқаларға сілтемелер төменде.
Өзбекстан президенті Шавкат Мирзиёев мақта шаруашылығындағы мәжбүрлі еңбек тарихын айыптап, бұл дақыл көптеген адамды «мақта құлына» айналдырғанын мәлімдеді. Оның мәлімдемесі мақтаны «ақ алтын» деп дәріптеген кеңестік ұраннан бас тартуды білдіреді. Елдің мақта саласы жыл сайын 2 миллионға жуық адамды тартқан мәжбүрлі еңбекке байланысты халықаралық бойкоттарға тап болды.
Негізгі фактілер
- Президент Шавкат Мирзиёев мақта Өзбекстандағы көптеген адамды «мақта құлына» айналдырғанын мәлімдеді.
- Human Rights Watch ұйымының 2014 жылғы баяндамасында Өзбекстан үкіметі күзгі мақта жинауға 2 миллионға жуық ересек пен баланы мәжбүрлі түрде жұмылдырғаны айтылған.
- 2009 жылы басталған Cotton Campaign науқаны 330-дан астам халықаралық брендті Өзбекстан мақтасына бойкот жариялауға көндірді.
- Өзбекстанның мақта сатуы 1995 жылы 1,6 миллиард доллар, 1997 жылы 1,4 миллиард доллар құрады.
Мәжбүрлі еңбек мұрасы
1860-жылдардан бастап Мәскеу Өзбекстанда мақта өсіруді идеалды шикізат көзі ретінде насихаттады. Кеңестік насихат мақта өндіруді патриоттық борыш ретінде көрсетіп, жүздеген мың адам, оның ішінде балалар, егін жинау кезінде «еріктілер» ретінде егістікте жұмыс істеуге мәжбүрленді. Бұл тәжірибе Өзбекстан 1991 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін де жалғасты, жергілікті шенеуніктер мен кәсіпорын басшылары жұмыс күші квоталарын орындауға міндетті болды. Имамдар уағыздарды пайдаланып, діндарларды мақта жинауға шақырып, мұны діни борыш деп атады.
Экономикалық тәуелділік
Мақта сату тәуелсіз Өзбекстан үшін негізгі валюта көзі болды, 1995 жылы 1,6 миллиард доллар, 1997 жылы 1,4 миллиард доллар құрады. Әлемдік бағалардың төмендеуіне қарамастан, 2013 жылы мақта мен тоқыма сату әлі де 1 миллиард доллардан асты. Қытай, Бангладеш, Вьетнам және Иран сияқты елдер халықаралық сынға қарамастан Өзбекстан мақтасын сатып алуды жалғастырды.
Халықаралық бойкот
Cotton Campaign науқаны 2009 жылы халықаралық брендтерді Өзбекстан мақтасын пайдалануды тоқтатуға көндіру әрекетін бастады. Нәтижесінде 330-дан астам бренд бойкотқа қосылды. Human Rights Watch ұйымының 2014 жылғы баяндамасында үкімет мақта жинауға 2 миллионға жуық ересек пен баланы мәжбүрлі түрде жұмылдырғаны айтылған.